برچسب: بارش

به گزارش اقتصادران، روزنامه ایران در گزارشی با عنوان «به باران دل‌خوش نکنید، سد‌ها هنوز خالی است» نوشت که برخلاف تصور عمومی، بارش‌های امسال به معنای پایان خشکسالی نیست و تهران همچنان با بحران کم‌آبی مواجه است.

بر اساس این گزارش، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور اعلام کرده که تهران با کسری ۳۶ درصدی بارش روبه‌روست و برای ششمین سال متوالی شرایط کم‌بارشی را تجربه می‌کند. به گفته او، پایتخت تا این مقطع باید بیش از ۲۰۰ میلی‌متر بارش دریافت می‌کرد، اما تنها حدود ۱۲۹ میلی‌متر بارندگی ثبت شده است.

به گزارش اقتصادران، طی روزهای جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پس از آن، بارها این موضوع را شنیده‌ایم که حرکت جنگنده‌های مهاجم موجب حرکت ابرها و بارش‌های سیل‌آسا در شهرهای ایران شده است و یا حمله ایران به رادارهای مستقر در کشورهای همسایه موجب بازگشت ابرها به آسمان کشور را فراهم آورده است. موضوعاتی که با وجود نداشتن پشتوانه علمی، طرفداران پر و پا قرصی برای خود دارند.

به گزارش اقتصادران، عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، صبح امروز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ در نشست خبری که در محل شرکت مدیریت منابع آب ایران برگزار شد با اشاره به شرایط بارش‌های کشور تأکید کرد: اینکه گفته می‌شود کشور وارد دوره ترسالی شده، «مطلقا درست نیست» و نباید چنین برداشتی از وضعیت فعلی داشت.

وی با بیان اینکه شاخص بارش کشور در حال حاضر حدود ۲۲۶ میلی‌متر است، گفت: این عدد شاخص نرمال محسوب می‌شود؛ نه نشان‌دهنده خشکسالی است و نه ترسالی. بنابراین به هیچ‌وجه نمی‌توان گفت کشور وارد دوره ترسالی شده است. به گفته او این میزان بارش تنها حدود دو درصد بالاتر از متوسط بلندمدت کشور است و همچنان در محدوده نرمال قرار دارد.

۱۱ استان همچنان شرایط بارشی زیر نرمال دارند

سخنگوی صنعت آب با اشاره به تفاوت‌های منطقه‌ای در بارش‌ها افزود: این شاخص در سطح ملی محاسبه می‌شود، اما در واقعیت توزیع بارش در کشور بسیار نامتوازن است. در استان‌هایی مانند بوشهر، هرمزگان، ایلام و کرمان بارش‌های بسیار خوبی ثبت شده، اما در استان‌هایی مانند تهران، قم، یزد، مرکزی و اصفهان با بارش بسیار کم مواجه بوده‌ایم.

بزرگ‌زاده ادامه داد: مسئله اینجاست که پربارشی در بوشهر چه کمکی به تأمین نیاز آبی تهران می‌کند؟ سرریز یک سد در یک منطقه خاص چه ارتباطی با رفع نیاز آبی شهر مشهد دارد؟ بنابراین مدیریت آب در کشور باید کاملاً محلی دیده شود.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر ۱۱ استان کشور همچنان شرایط بارشی زیر نرمال دارند، اظهار کرد: استان‌هایی مانند تهران، قزوین، البرز، سمنان، قم، یزد، مرکزی و اصفهان همچنان با کاهش بارندگی مواجه هستند و تهران در صدر این مناطق قرار دارد.

افزایش ۶۸ درصدی ورودی آب به مخازن سدها

سخنگوی صنعت آب در عین حال با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور گفت: در سال آبی جاری ورودی آب به مخازن سدهای کشور به حدود ۳۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۸ درصد افزایش نشان می‌دهد و در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله نیز حدود ۸ درصد بیشتر است.

وی افزود: حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در حال حاضر حدود ۳۳ میلیارد و ۸۶۰ میلیون مترمکعب است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۷ میلیارد و ۳۴۰ میلیون مترمکعب بود. به این ترتیب ذخایر فعلی سدها نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله حدود پنج درصد افزایش دارد.

بزرگ‌زاده میزان متوسط پرشدگی سدهای کشور را حدود ۶۵ درصد اعلام کرد و گفت: برخی سدها به مرحله سرریز رسیده‌اند، اما تعدادی دیگر همچنان شرایط نامناسبی دارند.

وی با تأکید بر ضرورت مدیریت مصرف آب اظهار کرد: اصلاح الگوی مصرف و صرفه‌جویی همچنان یک ضرورت جدی است و باید با نگاه محلی و متناسب با شرایط هر منطقه دنبال شود.

۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور با مشکل کم‌آبی مواجه‌اند

سخنگوی صنعت آب در عین حال خاطرنشان کرد: خدا را شکر نسبت به سال گذشته وضعیت بهتری داریم. سال گذشته حدود یک‌سوم کشور شرایط آبی مناسب داشت و دو سوم در وضعیت نامطلوب بودند، اما امسال این نسبت تا حدی تغییر کرده است.

بزرگ‌زاده با اشاره به وضعیت جمعیتی درگیر تنش آبی گفت: در حال حاضر حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور با مشکل کم‌آبی مواجه هستند و به همین دلیل همچنان برای عبور از این شرایط، نیازمند صرفه‌جویی در مصرف آب هستیم.

به گزارش اقتصادران، بررسی اوضاع سدها تا ۷ فروردین سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ حاکی از آن است که یک میلیارد و ۷۵۴ میلیون متر مکعب آب وارد سدها شده که نسبت به یک میلیارد و ۳۸۵ میلیون متر مکعب سال آبی گذشته ۲۷ درصد افزایش داشته است.

در حال حاضر موجودی آب سدها ۲ میلیارد و ۴۶۰ میلیون متر مکعب است که میزان آن تقریبا مشابه سال آبی گذشته است.

میزان پرشدگی سدها نیز ۴۶ درصد است بعبارت دیگر علیرغم بارندگی‌ها همچنان ۵۴ درصد حجم مخازن سدها خالی است.

با وجود بارش‌های مناسب روزهای اخیر که تا حدی شرایط منابع آبی کشور را بهبود داده است، آمارهای رسمی نشان می‌دهد توزیع بارش در کشور یکنواخت نبوده و همچنان ۹ استان پرجمعیت در وضعیت زیرنرمال قرار دارند.

رصد بارش تا ۶ فروردین سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بیانگر آن است که ارتفاع کل ریزش های جوی کشور ۱۷۱.۴ میلیمتر است.

این مقدار بارندگی در دوره‌های مشابه درازمدت ۱۸۱.۶ میلیمتر و در دوره مشابه سال آبی گذشته ۱۱۸.۸ میلیمتر بوده است.

بررسی آمار بارش کشور نشان می‌دهد میزان بارندگی در سال آبی جاری در مجموع حدود ۳ درصد بیشتر از میانگین بلندمدت و حدود ۵۹ درصد بیشتر از سال گذشته بوده است.

در حال حاضر ۹ استان کشور با جمعیتی بیش از ۳۰ میلیون نفر همچنان در وضعیت زیرنرمال بارشی قرار دارند. در برخی استان‌ها از جمله تهران، قم و مرکزی میزان بارش بیش از ۳۰ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ثبت شده است.

این گزارش می افزاید؛ استان تهران با کاهش حدود ۳۲ درصدی بارش نسبت به میانگین بلندمدت، پس از قم در میان استان‌های کشور از نظر کمبود بارش در وضعیت نامطلوب‌تری قرار دارد.

رتبه بارش کشور در میان ۵۸ سال آماری، در جایگاه بیست‌وپنجم قرار دارد که نشان می‌دهد با وجود بارش‌های اخیر، هنوز شرایط کاملا مطلوب نیست.

به دلیل الگوی مکانی بارش‌ها و همچنین بارش برف در برخی مناطق، وضعیت سدها در همه حوضه‌ها یکسان نیست. در حالی که مخازن سدهای حوضه‌هایی مانند کارون، کرخه و مرزی غرب شرایط بهتری دارند، سدهای تأمین‌کننده آب استان‌هایی مانند تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، زنجان و مرکزی همچنان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند.

به همین دلیل تأمین آب شرب در برخی شهرهای وابسته به این منابع از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان و یزد با محدودیت‌هایی مواجه است و مدیریت مصرف آب همچنان یک ضرورت جدی محسوب می‌شود.

به گزارش اقتصادران، حسن وحید، معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: شرایط کشور علی رغم ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های که در بخش‌های مختلف داریم، هم وسعت سرزمینی و هم تعداد حوزه آبخیز، ۱۲۵ میلیون هکتار وسعت حوزه آبخیز کشور است.

نرخ فرسایش خاک در ایران بالاتر از میانگین جهانی

تسنیم نوشت: وی گفت: با توجه به بارندگی‌ها و پراکنش بارندگی و شرایطی که در کشور وجود دارد، با یکسری از بحران‌ها مانند سایر کشورها هم مواجه شده‌ایم، من جمله تغییر اقلیم و خشکسالی. منتها مباحثی که در کشور ایجاد شده است چند بحران زیست محیطی را برای ما ایجاد کرده است مثل فرسایش خاک که یکی از مهمترین مباحث اصلی در کشور است که متأسفانه نرم فرسایش خاک ما نسبت به دنیا یک مقدار بیشتر است، حدود ۱۵.۴ تن در هکتار در سال که عدد بالایی است یعنی حدود ۱ و نیم تا ۲ میلیارد مترمکعب فرسایش خاک در سطح کشور، خاک غنی کشاورزی کشور که هر سانتیمتر آن حدود صدها سال طول می‌کشد تا ایجاد شود، فرسایش پیدا می‌کند.

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی افزود: نکته بعدی افت شدید سفره‌های آب‌های زیرزمینی است، الان طبق آخرین آمار از وزارت نیرو، حدود ۱۶۰ میلیارد مترمکعب کسری سفره‌های آب‌های زیرزمینی داریم. این دو مسئله باعث شده است توان سرزمینی ما خیلی کاهش پیدا کند که اخباری که مربوط به فرونشست و موارد اینچنینی و گردوغبار و ریزگردها و کاهش توان سرزمین در سطح کشور وجود دارد علی رغم ظرفیت‌هایی که وجود دارد از مباحث عدم توجه به این مقوله است.

وحید اضافه کرد: اگر ظرفیت پوشش را یک مقدار در سطح کشور افزایش بدهیم که طرح‌های آبخوان داری و آبخیزداری یکی از مباحث اصلی در این زمینه است، می‌توانیم از بخشی از این بحران‌ها عبور کنیم.

به گفته وی، نکته اینکه براساس آخرین آمار سالیانه، حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب حجم بارش در سطح کشور است که حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب حجم تبخیر و تعرق و حدود ۱۰۰ میلیارد و الان ۸۰ میلیارد سهم آب قابل برنامه ریزی ما است. عملاً ۷۵ درصد حجم بارش کشور تبخیر می‌شود و ۲۵ درصد سهم آب در دسترس ما است.

آبخیزداری؛ راهکار افزایش آب قابل دسترس کشور

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی ادامه داد: یکی از مهمترین اثراتی که طرح‌های آبخیزداری و آبخوان داری و منابع طبیعی دارد این است که ما سطح تبخیر را می‌توانیم کاهش بدهیم. یعنی اگر پوشش گیاهی مناسبی داشته باشیم سطح تبخیر کاهش پیدا می‌کند، هرچقدر سطح تبخیر را کاهش بدهیم به نسبت میزان آب قابل دسترس افزایش پیدا می‌کند و به همان میزان هم می‌تواند میزان فرسایش خاک را کنترل کند.

وی افزود: از همه مهمتر اینکه آبی که بعنوان روان آب است، سیلاب است و باعث تخریب می‌شود و از دسترس خارج می‌شود و وارد دریای آزاد می‌شود را بتوانیم کنترل کنیم.

تبخیر ۷۵ درصدی آب در کشور

وحید گفت: آخرین تحقیقاتی که در این زمینه شده است نشان می‌دهد که الان متوسط تبخیر ۷۵ درصد است، افزایش سطح پوششی نشان داده است که می‌تواند به ۵۸ درصد کاهش پیدا کند، یعنی حدود ۱۰ یا ۱۲ درصد کاهش دارد که عدد بالایی است که اگر توجه به مباحث مرتبط با حفظ آب و خاک و پوشش گیاهی در سطح کشور شود که بتوانیم سطح پوشش گیاهی را افزایش بدهیم و طراحی آبخیزداری منجر به حفظ آب و خاک می‌شود می‌تواند اثرات خوبی در بحث حفاظت از خاک و مدیریت منابع آبی را داشته باشد.

به گزرش اقتصادران، بارش‌های جدید در حالی برای هفته‌های آینده پیش بینی می‌شود که استاندار تهران تاکید دارد که نباید مردم تصور کنند که با بارش‌های اخیر مشکل خشکسالی حل شده است.

محمدصادق معتمدیان در تازه‌ترین اظهارنظر درباره وضعیت ذخایر آبی در استان تهران و میزان بارش‌ها، گفته است: متاسفانه استان تهران، امسال ششمین سال خشکسالی را پشت سر می‌گذارد؛ در سال آبی جاری هم که از اول مهرماه تا امروز آغاز شده است، تنها حدود ۱۵میلی‌متر بارندگی داشتیم. به دلیل همین کاهش بارندگی نیز استان تهران در میان استان‌های با کم‌ترین بارش قرار دارد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که ۷۰ درصد منبع تامین آب آشامیدنی استان تهران، سفره‌های زیرزمینی و ۳۰ درصد هم از طریق سد‌ها است. این در شرایطی است که بنا به گفته معتمدیان، در حال حاضر سد‌های چهارگانه استان تهران تنها حدود سه درصد پُرشدگی آب دارد.

در این شرایط بر اساس گزارش موسسه تحقیقات آب، برای هفته جاری وقوع بارش‌ها در بیشتر نقاط کشور پیش بینی شده است. بر همین اساس، در هفته جاری از میان حوضه‌های درجه ۱ کشور، حوضه‌های خلیج فارس و دریای عمان با مقدار میانگین بارش ۲۵ میلی‌متر و بیشینه بارش ۳۳۷.۱ میلی‌متر و حوضه دریاچه ارومیه با مقدار میانگین بارش ۳۵.۱ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۱۴.۴ میلی‌متر دارای بیشترین مقدار بارش خواهند بود.

حوضه مرزی شرق با مقدار میانگین بارش ۳.۷ میلی‌متر و بیشینه بارش نقطه‌ای ۲۶.۵ میلی‌متر کم باران‌ترین حوضه درجه ۱ کشور است.

از میان حوضه‌های درجه ۲ کشور، حوضه مرزی غرب با مقدار میانگین بارش ۶۲.۱ میلی‌متر و بیشینه بارش ۳۳۷.۱ میلی‌متر و حوضه دریاچه ارومیه با متوسط بارش ۳۵.۱ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۱۴.۴ میلی‌متر پرباران‌ترین حوضه‌های درجه دو کشور هستند.

از میان استان‌های کشور، استان‌های کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، چهارمحال بختیاری، خوزستان، لرستان و سایر استان‌های غربی با بارش تجمعی ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر در هفته جاری پر بارش‌ترین استان‌های کشور خواهند بود.

به گزارش اقتصادران، “عیسی بزرگ‌زاده” با بیان اینکه میزان آب مخازن سدهای کشور به بیش از ۳۲ میلیارد متر مکعب رسیده است، گفت: این مجموع آب موجودی در همه مخازن سدهای وزارت نیرو است، پرشدگی سدهای کشور ۶۵ درصد است و این یعنی هنوز ۳۵ درصد مجموع سدها خالی است، اما اگر بخواهیم سدهای کشور را بررسی کنیم باید بگویم که تقریباً میزان آب موجود در مخازن نسبت به سال گذشته ۴۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر شده است.

وضعیت مطلوب ۶ سد حوضه آبریز دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته

سخنگوی صنعت آب ادامه داد: اگر بخواهیم نگاهی به وضعیت ۱۳ سد دریاچه ارومیه داشته باشیم، باید بگویم وضعیت این سدها ۶ درصد نسبت به سال گذشته بهتر شده است و پرشدگی مخازن این سدها ۷۷ درصد است. در حال حاضر آب موجود در این ۱۳ سد یک میلیارد و ۲۶۳ میلیون متر مکعب است. در مورد زاینده‌رود اصفهان و حجم آب موجود در سد زاینده‌رود باید گفت که در حال حاضر حجم آب موجود در سد زاینده‌رود ۳۹۶ میلیون متر مکعب است و پرشدگی این سد ۳۲ درصد است که نسبت به سال گذشته ۲۹ درصد عقب‌تر است، اما باوجود این درصد پرشدگی مخزن این سد مطلوب است و برای تأمین آب شرب اصفهان با مشکل مواجه نخواهیم شد.

کاهش ۵ درصدی آب پنج سد تهران

سخنگوی صنعت آب به وضعیت سدهای تهران هم اشاره کرد و گفت: در ارتباط با ۵ سد استان تهران که شامل سدهای لار، لتیان، ماملو، امیرکبیر و طالقان است، مجموع آب مخازن این سدها ۱۸۷ میلیون متر مکعب و پرشدگی این سدها ۲۶ درصد است که نسبت به بهار سال گذشته ۵ درصد کاهش داشته است. این یعنی اینکه شهروندان تهرانی باید حداقل ۱۵ درصد در مدیریت آب صرفه‌جویی کنند.

وی افزود: در سدهای زنجیره کارون، دز، کرخه، مارون، جره و سد کوچری وضعیت قابل قبولی نسبت به سال قبل داریم و این خبر بسیار خوبی است. خوشبختانه سد دز ۹۹ درصد پر شده است. در آذربایجان شرقی سد ارس نسبت به سال گذشته وضعیت بسیار خوبی دارد و ۱۰۰ درصد مخزن این سد پر شده و این یعنی نسبت به سال گذشته ۳۲ درصد افزایش داشته است. سدهای خدا آفرین و ستارخان نیز ۳۱ درصد مخزن‌شان پر شده و میزان آب موجود مخازن آنها نسبت به سال گذشته دو برابر رشد داشت است.

ذخیره آب سد استقلال بندرعباس ۵۲ درصد کاهش یافت

بزرگ‌زاده به وضعیت سدهای هرمزگان اشاره کرد و گفت: اما در بندرعباس سد استقلال متأسفانه حجم موجود آب نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد کمتر است و در حال حاضر ۲۵ درصد این سد پر شده و حجم آب موجود در این سد ۶۹ میلیون مترمکعب است، اما سد شمیل و نیان در همین منطقه وضعیت بهتری دارند و با پرشدگی ۳۵ درصدی نسبت به سال گذشته ۴۱ درصد رشد داشته است. سد سرنی در منطقه هرمزگان نیز ۱۱ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. سد بیجار در استان گیلان ۲۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش حجم داشته و این شرایط خوبی برای مردم این استان در پی خواهد داشت.

وی ادامه داد: سد اکباتان در استان همدان نسبت به سال گذشته ۸۲ درصد آب بیشتری دارد و سد قشلاق با رشد ۳۱ درصدی نسبت به سال گذشته ۱۰۰ درصد مخزن این سد پر شده است. در استان گلستان سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان در وضعیت بهتری نسبت به سال قبل بسر می‌برند. در استان فارس سد درودزن و سد سلمان فارسی نسبت به مدت مشابه سال قبل کمی عقب هستند. سد رودبال داراب فارس وضعیت خوبی ندارد و نسبت به سال گذشته ۴۱ درصد عقب است. همچنین در استان کرمانشاه حجم آب سد گاوشان ۴ درصد نسبت به سال گذشته کمتر است، اما در وضعیت خوبی بسر می‌برد. سد چاه نیمه‌ها نسبت به سال گذشته شرایط بهتری دارند و حجم آب این سد ۱۸۲ میلیون متر مکعب است.

سخنگوی صنعت آب از تأمین آب شرب مردم سیستان و بلوچستان خبر داد و گفت: خوشبختانه برای استان سیستان و بلوچستان امسال با توجه به بارش‌های خیلی خوب و حجم آب سدها مشکل آب شرب نخواهیم داشت و تأمین آب این مناطق تضمین شده است. با بضاعت آبی و پروژه‌هایی که انجام دادیم آب شرب ۵ شهرستان استان سیستان و بلوچستان و همچنین زاهدان تأمین خواهد شد. همچنین با منابع آب ذخیره شده از فعالیت سامانه‌های بارشی، کمبود آب مناطق تحت پوشش شبکه انتقال آب سدها اعم از شرب و کشاورزی در این استان به مدت چهار سال رفع شد. همچنین طبق هدفگذاری انجام شده، تأمین آب شرب ۱۹۰۰ روستا در سیستان در این دولت به نتیجه خواهد رسید.

خارج شدن ۱۰ استان از تنش آبی

بزرگ‌زاده با اشاره به خارج شدن ۱۰ استان از تنش آبی به دلیل بارش‌های مطلوب بهاری گفت: خوشبختانه ۱۰ استان مهم کشورمان از تنش آب خارج شدند و این موضوع بسیار مهمی است. استان‌های خوزستان، سیستان و بلوچستان، یزد، ایلام، گلستان، همدان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان بارش‌های خوبی نسبت به متوسط بلند مدت دریافت کردند که این میزان از ۱۰ درصد تا ۶۹ درصد است. این استان‌ها امسال از تنش آبی خارج شدند. استان‌های کردستان، آذربایجان شرقی، اصفهان، مازندران، کرمان و مرکزی در شرایط نرمال قراردارند و استان‌های هرمزگان، قم و اردبیل کمی زیر نرمال هستند، اما استان‌های خراسان شمالی، البرز، گیلان، چهارمحال و بختیاری، فارس، بوشهر، زنجان، سمنان، خراسان رضوی، تهران و قزوین شرایط سختی از نظر میزان بارش دارند به‌طوری که در این استان‌ها ۱۰ درصد تا ۲۸ درصد کمتر از نرمال بارش داشتیم. بنابراین از شهروندان تهران، مشهد، بندرعباس، داراب، البرز و قزوین می‌خواهیم در مصرف آب مدیریت کنند.

وی در پایان گفت: در حال حاضر میزان آب موجودی سدهای کشور چنان که اشاره کردم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر است. سال گذشته حجم آب ۳۱.۹۷ میلیارد متر مکعب بود وامسال به ۳۲.۳۹ میلیارد متر مکعب رسیده است و امیداریم با بارش‌های روزهای آینده این میزان حجم آب بیشتر شود.