برچسب: باران

به گزارش اقتصادران، ایران در پنجمین سال متوالی خشکسالی قرار دارد و منابع آبی کشور به پایان رسیده است. با این حال اما در دو، سه سال اخیر یک پرسش تکراری هر از گاهی در فضای مجازی مطرح می‌شود و جنجال به پا می‌کند: «آیا همسایه‌ها بارش ایران را می‌دزدند؟» کارشناسان هواشناسی در گفت‌وگو با ما به این پرسش پاسخ داده‌اند.

در سال‌هایی که سایه گرمایش جهانی و تغییر اقلیم سنگین‌تر از همیشه بر سر ایران و منطقه افتاده، کاهش بارندگی و کمبود آب در کشور به یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های محیط‌زیستی و اجتماعی تبدیل شده است. بارش‌های پراکنده، خشکسالی شدید و آسمانی که کمتر بارانی می‌شود، ذهن بسیاری از ایرانیان را درگیر پرسش‌هایی تازه کرده است. یکی از پرسش‌ها این است که آیا کشورهای همسایه با بارورسازی ابرها، سهم بارش ایران را می‌دزدند؟

امارات در مسیر سامانه‌های ما نیست

کارشناسان و متخصصان هواشناسی با قاطعیت این ادعاها را رد می‌کنند. کارشناس مستقل هواشناسی با تاکید بر غیرعلمی بودن این گمانه‌ها می‌گوید: «ماجرای ابردزدی بیشتر یک فضاسازی رسانه‌ای است تا یک واقعیت علمی. ایران کشوری خشک است که در چند دهه اخیر با سوء مدیریت منابع آبی و بحران تغییر اقلیم، وارد دوره‌های مکرر خشکسالی شده است.»

محمدرضا جاویدی تاکید می‌کند: «حتی اگر امارات بارورسازی ابرها را انجام دهد (که انجام می‌دهد) این کار در مقیاسی محدود و برای رفع نیازهای داخلی خود و در وسعت بسیار محدود انجام می‌شود.»

به گفته جاویدی، امارات کشور کوچکی است با وسعتی محدود و میزان بارش سالانه بسیار کم که از تمام ظرفیت‌های مالی و فناوری خود برای مدیریت بحران آب بهره می‌برد. بارورسازی ابرها نیز یکی از همین راهکارهاست.

اما آیا این فرآیند می‌تواند تاثیری بر میزان بارش در ایران داشته باشد؟ جاویدی با صراحت پاسخ می‌دهد: «خیر. سیستم‌های بارشی که بر ایران اثر می‌گذارند از مسیر امارات عبور نمی‌کنند. بیشتر ابرها و سامانه‌هایی که وارد ایران می‌شوند از مسیر عراق، ترکیه، عربستان و دریای عرب هستند، یا در شرق کشور، از اقیانوس هند و جریان مانسون تاثیر می‌پذیرند. امارات در موقعیتی نیست که بتواند مانعی برای این سامانه‌ها باشد یا ابرها را از مسیر ایران منحرف کند.»

پس از ماجرای ابردزدی امارات از ایران، حالا برخی رسانه‌های عمدتا فعال در فضای مجازی، از انحراف ابرهای مدیترانه‌ای که قبلا از ترکیه به ایران می‌آمدند به سمت کشور آذربایجان می‌گویند و معتقدند آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی با استقرار در آذربایجان برای تغییر اقلیم ایران نقشه دارند. یک کارشناس هواشناسی دیگر هم این فرضیه را به چند دلیل رد می‌کند و معتقد است این صحبت‌های غیرکارشناسی صرفا در فضای مجازی مطرح می‌شود؛ مباحثی که در محافل علمی جایگاهی ندارند.

چرا کشورها مشکلات خود را حل نمی‌کنند؟

نیما فرید مجتهد، دکترای هواشناسی  با اشاره به پروژه هارپ می‌گوید: «چنین پروژه‌ای در جهان وجود دارد و پنهانی هم نیست و تحقیقات گسترده‌ای برای تغییرات اقلیمی انجام می‌شود، اما با دو نکته می‌توان به این فرضیه‌ها پاسخ داد. نخست اینکه، آمریکا خود به‌طور جدی در معرض خشکسالی‌های گسترده قرار دارد. با جست‌وجوی ساده در سامانه‌های پایش خشکسالی این کشور، به راحتی می‌توان دید که نواحی نیمه مرکزی و شرقی آن به شدت با کمبود بارش و کاهش منابع آب زیرزمینی مواجه است. مشکلاتی که حتی باعث تشدید فرونشست زمین شده است. همچنین کشورهایی مانند چین و عربستان، با وجود سرمایه و فناوری بالا، همچنان با بحران‌های اقلیمی روبه رو هستند.

ترکیه اجازه ورود ابرهای بارشی به ایران را نمی‌دهد؟؛ اعلام دلیل کم بارشی ایران در مقایسه با ترکیه

مجتهد می‌افزاید: «اگر واقعا چنین سامانه‌هایی خروجی قابل توجهی داشتند، این کشورها پیش از آنکه بخواهند به دشمن خود ضربه بزنند، ابتدا مشکلات خود را حل می‌کردند. سال‌هاست که آمریکا، چین و حتی اروپا با شرایط وخیم تغییر اقلیم دست‌وپنجه نرم می‌کنند و اگر چنین فناوری‌ای داشتند، پیش از هر چیز آن را در خاک خود به‌کار می‌گرفتند.»

بارورسازی ابرها، محدود و کم‌اثر

او تاکید می‌کند: «بارورسازی ابرها که فناوری آن موجود و قابل انجام است، طی دو دهه گذشته بارها در کشورهای مختلف به کار رفته، اما هیچ گاه به نتایج گسترده منجر نشده است. مطالعات نشان می‌دهد بارورسازی ابرها نهایتا در گستره‌ای جغرافیایی کوچک و با حداکثر ۱۰ درصد افزایش بارش انجام می‌شود. بنابراین جا به جایی یا منحرف کردن توده‌های جوی در عمل و از نظر علمی امکان‌پذیر نیست.»

مجتهد یادآوری کرد: «شواهد تاریخی مانند بادگیرها، آب انبارها، آب بندها و قنات‌ها نشان می‌دهد ایران همواره کشوری خشک بوده است سال‌ها هشدار داده شده بود که تغییر اقلیم و گرمایش جهانی روزی گریبان دنیا را خواهد گرفت و امروز این اتفاق برای بسیاری از کشورها، از جمله ایران رخ داده است.»

این کشورها غیر قابل سکونت می‌شوند

به گفته او، پیش‌بینی مدل‌های جهانی در زمینه تغییر اقلیم برای خاورمیانه و شمال آفریقا نشان می‌دهد که حتی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس ممکن است در آینده با افزایش دمایی روبه رو شوند که ادامه زندگی در آن‌ها را غیرممکن کند.

در حالی که امارات در مقاطعی بارورسازی ابرها را برای کشاورزی و مصارف آشامیدنی خود انجام می‌دهد، کارشناسان تاکید می‌کنند که این اقدام نه‌تنها خطری برای بارش در ایران ندارد، بلکه ظرفیت انجام آن نیز به شکل گسترده، بسیار محدود و پرهزینه است. اگرچه نمی‌توان از نیاز و عطش مردم برای یافتن دلایل کم‌آبی چشم پوشید، اما باید با واقعیت‌های علمی روبه‌رو شد. تغییر اقلیم، کاهش منابع آب زیرزمینی، و ناکارآمدی در مدیریت منابع داخلی، نقش اصلی را در وضعیت فعلی دارند.

به گزارش اقتصادران، علی‌اصغر باریکانی اظهار کرد: با توجه به همزمانی سفرهای نوروزی و ترافیک بالای فرودگاه‌ها در این روزها با اعلام ناپایداری هوا و وضعیت قرمز در برخی استان‌های کشور توسط سازمان هواشناسی و ورود سامانه بارشی و تاثیر آن بر پروازهای استان‌های اعلام‌شده، فرودگاه‌های استان خوزستان، ایلام، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحالو بختیاری به حال آماده‌باش برای هرگونه تغییر وضعیت درآمدند.

وی از اتخاذ تدابیر و تمهیدات لازم در این فرودگاه‌ها خبر داد و با اشاره به وجود بهره‌مندی فرودگاه‌ها از زیرساخت‌ها و تجهیزات کمک ناوبری مورد نظر، افزود: با توجه به احتمال تغییر وضعیت پروازها، از مسافران درخواست می‌شود تا پیش از عزیمت به فرودگاه‌ با اطلاعات پرواز به شماره 199 تماس حاصل بگیرند و از وضعیت پرواز خود مطلع شوند.

وی بیان کرد: طی روزهای گذشته نیز به دنبال صدور هشدار قرمز هواشناسی در استان‌های مذکور، از سوی وزارت راه و شهرسازی به دستگاه‌های زیرمجموعه پیرامون این رویداد به فرودگاه‌ها و مناطق هدف هشدارهای لازم داده شده است.

بر اساس اعلام سازمان هواشناسی کشور، امروز (دوشنبه) با ورود سامانه بارشی به کشور، استان‌های واقع در نیمه غربی، سواحل دریای خزر، استان‌های واقع در دامنه جنوبی البرز و دامنه‌های زاگرس مرکزی، بارندگی، رعد و برق، وزش باد شدید موقتی و در مناطق مستعد بارش تگرگ دارند که در نقاط مرتفع و سردسیر، بارش‌ها به شکل کولاک برف است.

امروز استان‌های اردبیل، گیلان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، شمال خوزستان، قزوین، ارتفاعات تهران، البرز و همدان بارش‌های شدید دارند که سازمان هواشناسی برای این استان‌ها هشدار سطح نارنجی صادر کرده است.

به گزارش اقتصادران، اطلاعیه‌های سازمان هواشناسی به شرح زیراست؛

توصیف سامانه: تشدید فعالیت سامانه بارشی

زمان شروع: سه‌شنبه 1402/12/29

زمان پایان: سه‌شنبه 1402/12/29

نوع مخاطره: بارش شدید باران، رعدوبرق، وزش باد شدید

منطقه اثر:

سه‌شنبه 1402/12/29: خوزستان، ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد

اثر مخاطره: بالا آمدن ناگهانی سطح آب رودخانه‌ها، سیلابی شدن مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی، آبگرفتگی معابر بصورت گسترده، سرریز سدها، انسداد راه‌ها و احتمال تخریب پل، اختلال جدی در سفرهای بین شهری و داخل شهر، تعطیلی فعالیت‌های عمرانی، خسارت به برخی زیرساخت‌ها مانند خطوط انتقال برق و غیره،تخریب تاسیسات و سازه های واقع شده در حریم و بستر رودخانه، تخریب سازه های موقت و سبک در اثر وزش باد شدید.

توصیه: عدم توقف و تردد در بستر و حاشیه رودخانه‌ها و مسیل‌ها، بازگشایی کانال‌ها و آبروهای درون و برون‌شهری، آمادگی کامل دستگاه‌های اجرایی و امدادرسان، بازگشایی دهانه پل‌ها، اجتناب از سفرهای برون‌شهری، اجتناب از فعالیت‌های کوه‌نوردی، خروج شهروندان از تفرجگاه‌ها و سکونتگاه‌های واقع در حریم و بستر رودخانه، مدیریت زمین‌های کشاورزی، عدم تردد دامداران و عشایر در ارتفاعات و حاشیه رودخانه‌ها.

توصیف سامانه: وزش باد به نسبت شدید تا شدید و افزایش ارتفاع موج

زمان شروع: اواخر وقت دوشنبه 1402/12/28

زمان پایان: اواخر وقت سه‌شنبه 1402/12/29

نوع مخاطره: افزایش بیشینه سرعت وزش باد جنوب شرقی در محدوده 30 نات و افزایش بیشینه ارتفاع موج تا 2 متر.

منطقه اثر: دوشنبه 1402/12/28: سه‌شنبه 1402/12/29: مناطق ساحلی و دور از ساحل استانهای خوزستان و بوشهر، در خلیج فارس.

اثر مخاطره: اختلال در ترددهای دریایی، پاره شدن تورهای صیادی و آسیب به قفس های پرورش ماهی و اختلال در فعالیت سکوهای نفتی.

توصیه: اجتناب از تردد شناورهای سبک و نیمه سنگین، منع فعالیت های تفریحی و شیلاتی، اتخاذ تمهیدات لازم جهت فعالیت های ساحلی و فراساحل همچنین سکوهای نفتی و آماده باش برای مواجهه با خسارت احتمالی.

توصیف سامانه اول: تشدید فعالیت سامانه بارشی

زمان شروع: دوشنبه 1402/12/28

زمان پایان: چهارشنبه 1403/01/01

نوع مخاطره: بارندگی شدید، رعدوبرق، وزش بادشدید موقت، در نقاط مستعد تگرگ، در نقاط کوهستانی و سردسیر کولاک برف، احتمال بهمن.

منطقه اثر:

دوشنبه 1402/12/28: اردبیل، گیلان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، شمال خوزستان، قزوین، ارتفاعات استانهای تهران و البرز، غرب همدان.

سه‌شنبه 1402/12/29: اردبیل، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، گیلان، زنجان، قزوین، البرز، تهران، کردستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، قم، غرب مازندران، شمال استانهای فارس و بوشهر، ارتفاعات سمنان، غرب اصفهان.

چهارشنبه 1403/01/01: تهران، البرز، گلستان، خراسان شمالی، نیمه شمالی خراسان رضوی، غرب کردستان، شمال غرب کرمانشاه، شرق کهگیلویه و بویراحمد، فارس.

اثر مخاطره: لغزندگی جاده‌ها، کاهش دید، اختلال در ناوگان حمل و نقل جاده‌ای، ریلی و هوایی، آبگرفتگی معابر، جاری شدن روان‌آب، طغیان رودخانه‌ها، سیلابی شدن مسیل‌ها و رودخانه‌ها، در نواحی کوهستانی کولاک برف، احتمال سقوط بهمن در دامنه‌های برف‌گیر، صاعقه، رانش زمین و ریزش سنگ در نواحی کوهستانی، خسارت به سازه‌های موقت بویژه چادرهای مسافرتی و خسارت به صنعت کشاورزی.

توصیه: همراه داشتن تجهیزات لازم و سوخت کافی هنگام سفر با خودرو، عدم اتراق در حاشیه و بستر رودخانه‌ها و مسیل‌ها، پرهیز از فعالیت‌های کوه‌نوردی، خودداری از چرای دام و عدم تردد عشایر در حاشیه رودخانه‌ها و نواحی مرتفع، اطمینان از استحکام سازه‌های موقت بویژه چادرهای مسافرتی، لایروبی کانال‌ها و آب‌روها در نواحی سردسیر آمادگی برای برف روبی توسط دستگاه‌های مربوطه، آمادگی راهداری جهت برف‌روبی در گردنه‌ها و نقاط سردسیر، انتقال نهاده‌های کشاورزی به مکان‌های مسقف.

توصیف سامانه دوم: وزش باد شدید

زمان شروع: ظهر سه‌شنبه 1402/12/29

زمان پایان: اواخر وقت چهارشنبه 1403/01/01

نوع مخاطره: وزش باد شدید، رعد وبرق و صاعقه، خیزش گردوخاک، اختلال در ناوگان حمل و نقل جاده‌ای، ریلی و هوایی، ریزش سنگ در نواحی کوهستانی، خسارت به سازه‌های موقت بویژه چادرهای مسافرتی و خسارت به صنعت کشاورزی

منطقه اثر:

سه‌شنبه 1402/12/29: یزد، شمال شرق فارس، شمال غرب کرمان، نیمه شمالی خراسان جنوبی، جنوب خراسان رضوی، جنوب شرق اصفهان، شرق و جنوب سمنان، نیمه شمالی سیستان و بلوچستان،

چهارشنبه 1403/01/01: یزد، کرمان، اصفهان، نیمه شمالی فارس، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، سمنان، قم، مرکزی.

اثر مخاطره: کاهش شدید دید.

توصیه: استحکام سازه های موقت بویژه چادرهای مسافرتی، مدیریت برنامه مسافرت، خودداری از چرای دام و عدم تردد عشایر در مناطق کوهستانی، پرهیز از انجام ه گونه عملیات کشاورزی.

به گزارش اقتصادران، صادق ضیائیان درباره آخرین وضعیت جوی کشور اظهار داشت: امروز ۲۳ بهمن در جزایر واقع در خلیج فارس و تنگه هرمز، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و جنوب بوشهر رگبار و رعد و برق وزش باد شدید موقت گاهی گرد و خاک داریم.

وی ادامه داد: روز سه‌شنبه ۲۴ بهمن در شرق هرمزگان و دریای عمان رگبار و رعد و برق گاهی گرد و خاک همراه با وزش باد شدید موقت پیش‌بینی می‌شود.

وی گفت: در دیگر نقاط کشور تا روز چهارشنبه ۲۵ بهمن جوی آرام داریم، اواخر وقت چهارشنبه سامانه بارشی از شمال غرب وارد کشور می‌شود و در غرب و شمال غرب سبب بارش خواهد شد.

وی بیان کرد: روز پنجشنبه ۲۶ بهمن بارش در غرب کشور تشدید می‌شود و سامانه بارشی با حرکت خود، جنوب غرب، استان‌های واقع در دامنه‌های زاگرس مرکزی و البرز مرکزی را تحت تاثیر قرار می‌دهد که بارش خواهیم داشت.

وی گفت: روز جمعه ۲۷ دی بارش‌ها در نیمه غربی کشور، سواحل خزر و بخش‌هایی از شمال شرق کشور ادامه دارد.

مدیرکل پیش‌بینی و هشدار سازمان هواشناسی درباره وضعیت جوی پایتخت اظهار داشت: آسمان تهران فردا نیمه ابری به تدریج افزایش ابر گاهی وزش باد ملایم پیش بینی می‌شود، بیشینه و کمینه دما در پایتخت فردا ۱۸ و ۱۰ درجه خواهد بود.

وی افزود: روز آینده اهواز با بیشینه دمای ۲۷ درجه بالای صفر گرم‌ترین مرکز استان و شهرکرد با کمینه دمای ۷ درجه زیر صفر سردترین مرکز استان خواهد بود.

وی درباره وضعیت بارش‌ها در سال زراعی جاری گفت: میانگین بارندگی کل کشور از ابتدای سال زراعی (مهر ۱۴۰۲) تا ۲۰ بهمن، ۶۰.۹ میلی‌متر ثبت شد، میزان بارش پارسال در این بازه زمانی ۱۰۳.۲ میلی‌متر بود، بنابراین بارش سال جاری ۴۱ درصد کمتر از سال گذشته است.