به گزارش اقتصادران، شرکت ایران خودرو دیزل در پنجماهه نخست سال ۱۴۰۴ کارنامهای پرچالش بر جای گذاشت. بر اساس دادههای منتشرشده، مجموع تولید خودروهای این شرکت از چهار هزار و ۲۵۰ دستگاه در پنجماهه سال گذشته به دو هزار و ۸۳۰ دستگاه در پنجماهه امسال کاهش یافته است. افتی معادل ۳۳ درصد که نشاندهنده ضعف جدی در حوزه تولید است.
در جزئیات نیز، کامیونهای سنگین با تولید دو هزار و ۳۹ دستگاه کاهش ۳۴ درصدی را تجربه کردهاند. تولید ون و پیکاپ نیز با افت ۲۴ درصدی به ۶۰۳ دستگاه رسیده و کامیونهای سبک با سقوط ۵۴ درصدی تنها ۱۶۶ دستگاه تولید داشتهاند. حتی اتوبوس که سهم اندکی در سبد محصول دارد، با تولید ۲۲ دستگاه نسبت به سال گذشته کاهش ۱۵ درصدی را ثبت کرده است.
فروش از انبار به داد ایران خودرو دیزل رسید
نکته قابل توجه آن است که فروش ایران خودرو دیزل در پنجماهه امسال نسبت به پنجماهه سال گذشته افت شدیدی نداشته است. مجموع فروش شرکت از سه هزار و ۲۰۸ دستگاه در دوره مورد بررسی به سه هزار و ۱۵۳ دستگاه در پنجماهه امسال کاهش یافته که افت دو درصدی را نشان میدهد. این موضوع نشان میدهد شرکت عمدتا از موجودیهای قبلی به جای افزایش تولید فروخته است.
در این میان، کامیونهای سنگین خلاف روند کلی راندند. این محصولات طی پنجماهه نخست امسال رشد سه درصدی فروش را نسبت به مدت مشابه سال گذشته ثبت کردند و به دو هزار و ۲۹۲ دستگاه رسیدند. اتوبوس نیز روند صعودی را در فروش داشت و به ۲۶ دستگاه رسید. در مقابل، ون و پیکاپ با افت ۱۳ درصدی و کامیونهای سبک با افت ۱۹ درصدی در فروش همراه شدند.
رشد صوری درآمد ایران خودرو دیزل با تورم
درآمدهای فروش اما تصویر کاملا متفاوتی را نشان میدهند. مجموع مبلغ فروش ایران خودرو دیزل در پنجماهه ۱۴۰۴ به ۱۲ هزار و ۶۱۹ میلیارد تومان رسید که نسبت به رقم هشت هزار و ۶۵۹ میلیارد تومانی در پنجماهه سال گذشته رشد ۴۶ درصدی را نشان میدهد.
کامیونهای سنگین با فروش ۱۰ هزار و ۲۳۱ میلیارد تومان سهم اصلی این درآمد را داشتهاند و جهشی ۴۹ درصدی را تجربه کردهاند. ون و پیکاپ نیز رشد ۲۰ درصدی درآمد را ثبت کردهاند. اتوبوس نیز با وجود سهم محدود، در این مدت رشد قابل توجهی داشته که ناشی از افزایش قیمت بوده است. در این میان تنها کامیونهای سبک با دو درصد افت در درآمد مواجه شدند.
رشد قیمت خودروهای سنگین به ۴۵ درصد رسید
این افزایش درآمدها در حالی رقم خورده که قیمت محصولات عمدتا با رشد سنگین مواجه بوده است. قیمت کامیونهای سنگین نسبت به پنجماهه سال گذشته ۴۵ درصد افزایش یافته و به بیش از ۴٫۴ میلیارد تومان برای هر دستگاه رسیده است. ون و پیکاپ نیز با رشد ۳۸ درصدی به حدود ۲٫۴ میلیارد تومان و کامیونهای سبک با رشد ۲۱ درصدی به حدود ۱٫۹ میلیارد تومان رسیدهاند.
بررسی این آمار نشان میدهد رشد درآمد ایران خودرو دیزل نه حاصل افزایش تولید و بهرهوری، بلکه نتیجه مستقیم تورم و افزایش قیمتها بوده است. وابستگی به رشد قیمت برای جبران افت تولید، وضعیت شکنندهای برای آینده شرکت ترسیم میکند؛ زیرا در شرایط ثبات یا کاهش تورم، ضعف عملیاتی و کاهش ظرفیت تولید بیش از پیش آشکار خواهد شد.
جمعبندی عملکرد پنجماهه نشان میدهد ایران خودرو دیزل به جای توسعه پایدار و ارتقای تولید، با تکیه بر رشد قیمت توانسته درآمد خود را حفظ و حتی افزایش دهد. اما این روند نه تنها نشانه موفقیت نیست، بلکه هشداری جدی است برای صنعتی که اگر از وابستگی به تورم فاصله نگیرد، در مسیر رقابتپذیری داخلی و بینالمللی دچار مشکلات جدیتری خواهد شد.
