برچسب: ارزپاشی

  • الاکلنگ قیمت دلار بین خبر صدور قطعنامه و مذاکرات هسته ای

    الاکلنگ قیمت دلار بین خبر صدور قطعنامه و مذاکرات هسته ای

    به گزارش اقتصادران، در پی صدور قطعنامه نشست شورای حکام علیه ایران، روز شنبه دلار وارد کانال ۷۰ هزار تومانی شد، اما از روز دوم هفته همزمان با تزریق سیگنال‌های هسته‌ای به بازار قیمت دلار تاکنون در محدوده ۶۸ هزار تومان در نوسان است.

    حجت‌الله فرزانی درباره علت بازگشت دلار به کانال ۶۸ هزار تومان گفت: «کلیت بحث مربوط به آثار اقداماتی است که بانک مرکزی دارد، به خصوص مدیریت خوب در زمینه ارز است. با این حال هر بازار نسبت به هر خبر یا اتفاقی که در دنیای پیرامون رخ می‌دهد، واکنش‌های خاص خود را دارد. کما اینکه قطعنامه شورای حکام علیرغم اینکه قطعنامه اقدامی نیست ولی در حال افزایش ریسک و نگرانی در جامعه است؛ در چنین شرایطی معمولا انتظارات تورمی ایجاد می‌شود که خود را به سرعت در دارایی‌هایی مانند طلا، سکه و ارز نشان می‌دهد.»

    این کارشناس پولی و بانکی خاطرنشان کرد: «مدیریت بانک مرکزی در زمان بحران‌های اخیر مانع پرش ارزی شده و آن را در وضعیت ثبات قرار داده است. علیرغم اینکه از ابتدای سال تاکنون نزدیک به هفت یا هشت مورد نقاط بحرانی داشتیم که می‌توانسته منجر به جهش نرخ ارزی شود و تا بیش از ۵ هزار تومان رشد دهد، ولی بانک مرکزی این اجازه را نداده است.»

    فرزانی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه با توجه به اینکه رئیس کل بانک مرکزی از دولت قبل تغییری نکرده است، تصمیم‌گیران اقتصادی دولت چهاردهم چه رویکرد اقتصادی دارند که مانع جهش نرخ ارز شده‌اند؟ گفت: «در وهله اول اینکه نوع اخباری که به گوش می‌رسد متفاوت است. مورد دیگر اینکه هنوز زود است که درباره عملکرد کل تیم اقتصادی دولت صحبت کنیم. با توجه به اینکه هنوز زمان زیادی نگذشته است، به نظر می‌آید که در فضای اقتصادی به اصطلاح به دولت زمان می‌دهند تا عملکرد و توانمندی‌اش را ارزیابی کنند؛ بنابراین یک مقدار سطح واکنش نسبت به قبل شاید متفاوت باشد و نتوانیم مقایسه کنیم. به نظر می‌آید که یکی از آثار مثبت اقدامات دولت قبل، مدیریت بانک مرکزی به خصوص در دو الی سه سال اخیر بوده که دولت جدید را هم به ابقای ایشان قانع کرده است.»

    این کارشناس مسائل اقتصادی ادامه داد: «سیاست‌های انقباضی که بانک مرکزی در قبال بانک‌ها پیاده سازی کرد، باعث شد که حجم نقدینگی کاهش پیدا کند. از سوی دیگر مدیریت بازار ارز نیز با کم‌ترین تغییرات توانست بحران‌ها را پشت سر بگذارد.»

    فرزانی در واکنش به اینکه به باور برخی از تحلیلگران، دولت تمایل دارد که قیمت دلار را بین ۶۵ تا ۷۰ هزار تومان حفظ کند و این امر مانع افزایش نرخ دلار از ۷۰ هزار تومان می‌شود، گفت: «اینکه دولت تمایل داشته باشد نرخ ارز را تثبیت کند مطلوب هر دولتی است، اما نیازمند یک سری پایه‌ها و بنیاد‌هایی است که مشروط به برقراری شاخص‌های اقتصادی محکم و با ثبات است تا بتواند نرخ ارز را مدیریت کند. درواقع در برخی موارد شرایط بازار بر سیاست‌ها تحمیل می‌شود. اینکه کمترین تغییر را در نرخ ارز داشته باشیم، یکی از اهدافی است که معمولا دولت‌ها دارند ولی مسئله این است که چه میزان توانش را دارند و شرایط بازار بسته به همان پایه‌ها و بنیاد‌های اقتصادی چگونه پیش خواهد رفت.»

    این تحلیلگر مسائل اقتصادی در ادامه افزود: «اگر رشد اقتصادی داشته باشید، نقدینگی و تورم را کنترل کنید، نرخ ارز هم ثابت می‌ماند ولی اگر سیاست‌های مالی، تجاری و سیاست‌های بودجه‌ای، برخلاف سیاست‌های پولی حالت انبساطی داشته باشد و نتواند نقدینگی را کنترل کند یا به نوعی رشد واقعی اقتصادی نداشته باشیم، بالاخره خود را در نرخ ارز نشان می‌دهد؛ بنابراین اینکه بگوییم دولت اگر بخواهد، قطعا می‌تواند این نرخ را نگه دارد، شرط کافی نیست.»

  • ارزپاشي بي فايده دولت سیزدهم / ارز ترجیحی حاصلی جز توزيع رانت، فساد، قاچاق و قيمت‌گذاري دستوري نداشته است

    ارزپاشي بي فايده دولت سیزدهم / ارز ترجیحی حاصلی جز توزيع رانت، فساد، قاچاق و قيمت‌گذاري دستوري نداشته است

    به گزارش اقتصادران، در 20 سال اخير حدود 281 ميليارد دلار براي كاهش نرخ بازار آزاد، در بازار ارز مداخله شده است كه عملا صرف اعطاي رانت به افراد و گروه‌هاي خاصي شده و در واقع مي‌توان گفت هزينه‌كرد اين رقم، هزينه اجراي يك سياست اشتباه بوده است. اين آماري است كه معاونت بررسي‌هاي اقتصادي اتاق تهران منتشر كرده و معتقد است باور به اينكه قيمت‌گذاري دستوري و كنترل نرخ ارز تنها براي شرايط خاص و در مقطع خاصي چاره‌ساز است در بلندمدت موجب وارد آمدن آسيب‌هاي زيادي به اقتصاد مي‌شود و هرگونه سياست‌گذاري دستوري محكوم به شكست و تحميل زيان به اقتصاد كشور خواهد شد.

    آخرين گزارش صندوق بين‌المللي پول نشان مي‌دهد كه از بين 190 كشور جهان، 12 كشور داراي نرخ ارز دوگانه و 10 كشور داراي نرخ ارز چندگانه هستند. كشورهاي ايران، ارمنستان، غنا، عراق و سوريه و 7 كشور ديگر ارز دوگانه دارند و كشورهايي مثل آنگولا، نيجريه، سودان، تاجيكستان و اوكراين و ونزوئلا در دسته دوم كشورها هستند. ايران در حالي بين اقليت 6 درصدي كشورهاي جهان داراي نرخ ارز دوگانه قرار دارد كه در دو دهه اخير تجربيات مختلفي از نظام چند نرخي و دو نرخي و تك‌نرخي را داشته است. اقتصاد ايران طي دهه‌هاي اخير آبستن تحولات و نوسانات گسترده‌اي بوده كه عموما به دليل نبود چارچوب سياست‌گذاري مستحكم و برنامه‌ريزي شده براي مقابله با بحران‌ها همواره در معرض نااطميناني و عدم قطعيت قرار گرفته است. خروجي چنين وضعيتي تصميمات و سياست‌گذاري‌هاي خلق‌الساعته‌اي است كه در قالب نرخ‌گذاري و محدوديت‌هاي مختلف بوده است.

    اتفاقي كه در نهايت موجب آسيب فراواني به كسب و كارها و فعاليت‌ها در بخش‌هاي مختلف شده است. طبق بند ت ماده 20 قانون احكام دايمي برنامه‌های توسعه كشور، بانك مركزي بايد با توجه به تورم داخلي و خارجي به مديريت نرخ ارز بپردازد كه به معناي تثبيت نرخ حقيقي ارز است. اينكه نرخ ارز متناسب با متغيرهای كلان اقتصاد در بلندمدت روند افزايشي داشته باشد امر طبيعي است و از بانك مركزي انتظار مي‌رود تا با تعيين يك كريدور مطابق با متغيرها و واقعيت‌های جاري اقتصاد نوسانات حول اين روند را به حداقل برساند.

    آنچه در سال‌هاي اخير اتفاق افتاده است مصرف ميزان زيادي از منابع ارز براي مداخله در بازار بوده است كه طي اين فرايند با اينكه اين منابع در قالب ذخاير ارز در خدمت توسعه سرمايه‌گذاري و زيرساخت قرار گيرد، موجب افزايش واردات شده است. اين در حالي است كه تداوم سياست تثبيت ارزي كه طي سال‌هاي متمادي توسط بانك مركزي دنبال شده امكان جهش ارزي در آينده را بالا مي‌برد.

    بي ثباتي در فضاي اقتصاد كلان

    جهش‌هاي ناگهاني در نرخ ارز به دليل نبود برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري درست در زمان بروز شوك‌هاي خارجي رخ مي‌دهد و موجب بي ثباتي در فضاي اقتصاد كلان مي‌شود. مداخله و نرخ‌گذاري از مهم‌ترين عوامل مخرب فضاي برنامه‌ريزي براي توليد و سرمايه‌گذاري است. در حالي كه ثبات بخشي به بازار ارز به پيش‌بيني‌پذير شدن بازار و رشد سرمايه‌گذاري منجر مي‌شود.

    بخشنامه پشت بخشنامه

    سياست‌هاي موضعي دولت هنگام بروز شوك ارزي سيل گسترده‌اي از بخشنامه‌ها و مصوبات و ابلاغيه‌ها را به همراه دارد كه اثرات مخرب اين سياست‌هاي ارزي در قالب تعيين نرخ‌هاي مختلف ارز و ساز و كارهاي متعدد و گاهی متناقض در زمينه بازگشت ارز حاصل از صادرات بروز پيدا مي‌كند.

    ارزپاشي بي فايده

    طي دهه‌هاي گذشته مداخله در بازار از طريق ارزپاشي در دوره وفور درآمدهاي نفتي يكي از اقدامات دولت براي كنترل بازار ارز بوده است. اين اقدام در سال‌هاي 95 و 96 به كاهش ذخاير ارزي انجاميد و پس از آن به دليل تقاضاي بالا براي ارز دولت ارز ترجيحي 4200 تومان را خلق كرد و موج جديدي از تقاضا براي واردات نيز به دنبال آن راه افتاد. تجربه‌اي كه در ادوار مختلف تكرار شده است.

    ارز ترجيحي و فساد و رانت

    ارز ترجيحي ماحصل تصميم‌هايي است كه سال‌ها به دليل سياست‌گذاري اشتباه حاكميتي عرصه را بر فعالان اقتصادي محدود كرده و به جز توزيع رانت و فساد و قاچاق و قيمت‌گذاري دستوري چيز ديگري نداشته است. اين سياست كه با هدف ثبات قيمت‌ها و حمايت از معيشت دهك‌هاي پايين درآمدي اجرا شده عملا نتيجه عكس داده و منجر به تورم‌هاي بالا شده است.