برچسب: اتوبوس بین شهری

  • بلیت اتوبوس بین شهری گران شد / فتحی: چاره ای جز افزایش قیمت نداریم!

    بلیت اتوبوس بین شهری گران شد / فتحی: چاره ای جز افزایش قیمت نداریم!

    به گزارش اقتصادران، حسن فتحی در خصوص افزایش بهای بلیت اتوبوس برون شهری گفت: تغییر ۲۵ درصدی نرخ به معنای افزایش جدید یا خارج از روال نیست، بلکه هر ساله به دلیل تورم در بهمن‌ماه اعمال می‌شود. البته در برخی شرایط خاص ممکن است افزایش به‌صورت داوطلبانه انجام نشود. برای مثال در دوره قبل و هم‌زمان با جنگ ۱۲ روزه، با وجود پیش‌بینی افزایش، بخش حمل‌ونقل با توجه به شرایط جنگی و تردد مردم، داوطلبانه افزایش را اعمال نکرند.

    مدیرعامل اتحادیه مسافربری درباره سقف قیمتی مسیرها توضیح داد و گفت: بیشترین نرخ مربوط به مسیر تهران ـ سیستان و بلوچستان است که به حدود یک میلیون تومان می‌رسد. البته این مسیر طولانی است ولی اکثر مسیرها کوتاه هستند. در مسیرهایی مانند اراک، نرخ حدود ۳۵۰ هزار تومان است که با افزایش حدود ۷۰ هزار تومانی همراه می‌شود و با توجه به شرایط تورمی، چندان قابل توجه نیست. در بسیاری از مسیرهای معمول، این افزایش چندان محسوس نخواهد بود.

    فتحی درباره اعمال نرخ تشویقی ۲۵ درصدی یک سرخالی در اسفندماه نیز بیان کرد: با توجه به هم‌زمانی با ماه مبارک رمضان، ممکن است میزان سفر کاهش یابد که امری طبیعی است. در صورت کاهش تقاضا، احتمال دارد افزایشی تحت عنوان یک سرخالی اعمال نشود. این موضوع به شرایط روزهای آینده و استقبال از سفر بستگی دارد. اگر شرایط عادی باشد، ممکن است بخش حمل‌ونقل خود تصمیم بگیرد افزایش را اعمال نکند.

    فتحی در پایان تأکید کرد: نرخ‌های جدید ابلاغ و اجرایی شده است و خوشبختانه تخلف قیمتی در حوزه جاده‌ای مشاهده نمی‌شود.

  • بحران در حمل‌ونقل جاده‌ای / جای ۶۰۰۰ اتوبوس در جاده‌ها خالی است

    بحران در حمل‌ونقل جاده‌ای / جای ۶۰۰۰ اتوبوس در جاده‌ها خالی است

    به گزارش اقتصادران، کمبود اتوبوس‌های بین‌شهری به یکی از چالش‌های مهم و مزمن حوزه حمل‌ونقل عمومی در ایران بدل شده است. سال‌هاست که کارشناسان و مسوولان از نیاز به نوسازی ناوگان و افزایش تعداد اتوبوس‌ها می‌گویند، اما هنوز نه تنها راهکار عملی و اجرایی جدی برای این معضل اتخاذ نشده، بلکه این مساله به کلافی سردرگم بدل شده که مشخص نیست مسوولیت باز کردن آن بر عهده کدام نهاد یا وزارتخانه است.

    آیا این مسوولیت بر دوش وزارت راه و شهرسازی است یا وزارت صنعت، معدن و تجارت؟ یا شاید نهاد دیگری باید در این مسیر گام بردارد؟ آنچه مسلم است، نبود ۶۰۰۰ دستگاه اتوبوس، صنعت حمل‌ونقل جاده‌ای را با بحران مواجه کرده است.

    در این میان مسافران جاده‌ای مدت‌هاست که از عملکرد ضعیف ناوگان حمل‌ونقل عمومی گله‌مندند. صف‌های طولانی در پایانه‌ها، کمبود بلیت به‌ویژه در ایام خاص، فرسودگی و ناایمنی اتوبوس‌ها، بازار سیاه فروش بلیت و بی‌تعادلی عرضه و تقاضا تنها بخشی از مشکلاتی است که بارها رسانه‌ها درباره آن هشدار داده‌اند. اما همچنان راهکاری عملیاتی برای رفع این بحران دیده نمی‌شود. این کمبود در ایام عادی شاید خیلی مشهود نباشد، اما در مناسبت‌هایی مانند تعطیلات نوروز، تابستان یا اربعین، چالش‌ها به اوج می‌رسند. برای مثال، سال‌هاست که در ایام اربعین به‌دلیل افزایش تقاضا برای سفر زمینی به مرزهای شش‌گانه، کمبود اتوبوس به یکی از معضلات جدی زائران تبدیل می‌شود. امسال، اگرچه با بسیج بخشی از ناوگان متعلق به دستگاه‌های مختلف، مانند وزارت صمت و وزارت نفت، و حمایت سازمان راهداری، جابه‌جایی زائران اربعین نسبتاً بدون مشکل انجام شد، اما این تمهیدات باعث ایجاد بحران در مسیرهای دیگر شد. مسافران در سایر خطوط با کمبود شدید بلیت مواجه شدند و عملاً برای چند روز امکان سفر نداشتند.

    این ناتوانی در مدیریت تقاضا در ایام خاص، به‌ویژه مناسبت‌هایی که هر سال تکرار می‌شوند، جای تعجب دارد. آیا نمی‌توان از تجربیات سال‌های گذشته برای پیش‌بینی و برنامه‌ریزی استفاده کرد؟ چرا دولت‌ها با وجود تاکید بر توسعه حمل‌ونقل عمومی، در تأمین ناوگان ابتدایی‌ترین ابزارهای این هدف، یعنی اتوبوس‌های ایمن و کافی، ناکام مانده‌اند؟

    در حالی که استفاده از اتوبوس نسبت به مدهای حمل‌ونقلی مانند قطار و هواپیما اقتصادی‌تر و در دسترس‌تر است، کمبود آن در شرایط کنونی نشان می‌دهد این مد حمل‌ونقل، از اولویت سیاست‌گذاران خارج شده است. از سوی دیگر، بیش از ۶۵ تا ۷۰ درصد اتوبوس‌های بین‌شهری ایران از سن فرسودگی عبور کرده‌اند. طبق قانون، اتوبوس‌هایی که بیش از ۱۵ سال سن دارند، فرسوده محسوب می‌شوند. در حالی که متوسط سن ناوگان در جهان حدود ۵ سال و در ایران باید کمتر از ۱۰ سال باشد، بخش بزرگی از ناوگان فعال کنونی، فراتر از این سن قانونی مشغول فعالیت است.

      سقوط تعداد اتوبوس‌های فعال به کمتر از نصف

    آمارها از کاهش شدید تعداد اتوبوس‌های فعال نیز پرده برمی‌دارند. بر اساس گفته‌های رییس هیات‌مدیره اتحادیه شرکت‌های تعاونی مسافربری کشور، در حال حاضر تنها حدود ۷۰۰۰ دستگاه اتوبوس فعال در کشور وجود دارد. این در حالی است که تنها دو سال پیش تعداد اتوبوس‌های فعال ۱۶ هزار و ۵۰۰ دستگاه بوده است. این آمار به‌وضوح نشان‌دهنده خروج گسترده ناوگان از چرخه خدمات‌رسانی است.

    دلیل خروج این حجم از اتوبوس‌ها، نه فقط فرسودگی، بلکه مسائل اقتصادی نیز هست. با افزایش هزینه‌ها و دستورالعمل‌هایی که قیمت بلیت را ثابت نگه داشته، فعالیت در این حوزه صرفه اقتصادی ندارد. این موضوع باعث شده بخشی از مالکان از چرخه خدمات‌دهی خارج شوند.

      تولید کم، واردات دشوار

    از سوی دیگر، واردات اتوبوس هم با بروکراسی پیچیده‌ای مواجه است. معاون وزیر راه و شهرسازی پیش‌تر گفته بود واردات اتوبوس شامل طی کردن ۱۸ مرحله مختلف در وزارت صمت، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت، سازمان توسعه تجارت، سازمان گسترش و دیگر نهادهاست. هر مرحله هم دارای ضرب‌الاجل‌هایی است که در صورت تأخیر، کل فرآیند باید از ابتدا آغاز شود. این بروکراسی عملاً بسیاری از واردکنندگان را از میدان خارج کرده است.

    افزون بر آن، تقاضای بالای جهانی نیز مشکل دیگری است. حتی در صورت تأمین ارز، به دلیل صف طولانی کشورهایی مانند ترکیه و اعضای اتحادیه اروپا برای خرید اتوبوس‌های جدید، تامین ناوگان از بازار جهانی با دشواری‌های زیادی همراه است.

      مصوبه جدید دولت؛ روزنه‌ای به آینده؟

    در میانه این بحران، دولت در جلسه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ مصوبه‌ای کلیدی برای رفع محدودیت سقف اعتباری واردات ۲۰۰۰ دستگاه اتوبوس تصویب کرد. این مصوبه، به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و صمت و با هدف پشتیبانی از مراسم اربعین و تقویت ناوگان جاده‌ای کشور اجرایی شد.

    مهدی قلی‌زاد، معاون دفتر حمل‌ونقل مسافر سازمان راهداری در گفت‌وگو با ایسنا در این باره می‌گوید: در سال ۱۴۰۲ نیز مصوبه‌ای مشابه صادر شد، اما به‌دلیل بروکراسی اجرایی و محدودیت در تأمین ارز، تنها ۲۰۰ دستگاه ثبت سفارش شد. در سال ۱۴۰۴ با تمدید این مصوبه و برداشتن محدودیت سقف ثبت سفارش برای هر شرکت، روند تسریع شد. به‌گونه‌ای که در روزهای اخیر، ثبت سفارش حدود ۶۰۰ دستگاه اتوبوس نهایی شده و در مسیر ورود به کشور هستند.

      تحرکات داخلی برای تولید

    در کنار واردات، تولید داخلی نیز در دستور کار دولت قرار گرفته است. وزیر راه و شهرسازی اخیراً اعلام کرده که ۱۳۰۰ دستگاه اتوبوس داخلی سفارش داده‌ایم و این ناوگان به‌تدریج تا پایان سال آینده وارد چرخه خدمات‌دهی خواهد شد. این تعداد به صورت ماهانه وارد ناوگان خواهد شد و تلاش داریم با هماهنگی‌های بعدی این عدد را افزایش دهیم.  این اقدامات، گرچه نویدبخش‌اند، اما با توجه به نیاز فوری به حداقل ۶۰۰۰ دستگاه و ایده‌آل ۷۰۰۰ تا ۸۰۰۰ دستگاه اتوبوس، هنوز با وضعیت مطلوب فاصله زیادی دارند. برای جبران این شکاف، دولت باید هم در تسهیل واردات فعال‌تر عمل کند و هم در حمایت از تولید داخلی برنامه‌ریزی جدی‌تری داشته باشد.

    کمبود و فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی کشور تنها یک مشکل لجستیکی نیست، بلکه مساله‌ای استراتژیک در حوزه رفاه اجتماعی، ایمنی جاده‌ای، کاهش مصرف سوخت و حتی محیط زیست محسوب می‌شود. با توجه به قیمت بالای خودروهای شخصی، هزینه‌های سفر هوایی و کمبود مسیرهای ریلی، بخش زیادی از جامعه هنوز وابسته به اتوبوس برای سفرهای بین‌شهری است. اگرچه اقدامات جدید دولت در حوزه واردات و تولید اتوبوس قابل‌توجه است، اما با توجه به ابعاد بحران، این اقدامات باید سرعت و گستره بیشتری بیابند. تصمیم‌گیری در مورد مسوولیت‌ها، تسهیل فرآیندهای وارداتی، اصلاح قیمت‌گذاری بلیت و حمایت از فعالان بخش خصوصی در اولویت قرار دارد. تنها در این صورت است که می‌توان امیدوار بود دیگر شاهد صف‌های طولانی و بازار سیاه در مناسبت‌هایی مانند اربعین، تعطیلات تابستانی یا نوروز نباشیم و مردم بتوانند با آرامش، ایمنی و هزینه‌ای معقول سفر کنند.

  • افزایش قیمت بلیت اتوبوس بین شهری صرفا بخاطر رفاه مردم!

    افزایش قیمت بلیت اتوبوس بین شهری صرفا بخاطر رفاه مردم!

    به گزارش اقتصادران، مدتی است که تهیه بلیت اتوبوس بین شهری به قدری سخت و دشوار شده که یک شهروند باید خیلی خوش شانس باشد تا در زمان نیاز، بلیت شهر مقصد را در اختیار داشته باشد. البته این وضعیت برای تهیه بلیت هواپیما و قطار هم یکسان و دشوار شده است.

    آشفتگی در بازار اتوبوس بین شهری به حدی رسیده که صدای یکی از نمایندگان مجلس را هم درآورده است. حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مردم اصفهان چندی قبل در نطق پش از دستور خود با انتقاد از عملکرد مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی گفته بود: آقای وزیر راه و شهرسازی، آیا می‌دانید در ۱۰۰ سال گذشته تنها دوره‌ای که بلیت اتوبوس در مسیر اصفهان – تهران گیر نمی‌آمد، دوره شما بوده است؟

    این در شرایطی است که اوضاع در سایر محور‌های بین شهری‌ هم چنگی به دل نمی‌زند و بر خلاف گذشته که در زمان‌هایی غیر از عید نوروز و تعطیلات چند روزه پایان هفته، تهیه بلیت اتوبوس به مقصد شهری دیگر، بدون معطلی و با حضور در ترمینال و یا از طریق بستر‌های غیرحضوری، امکان پذیر بود، اما حالا اوضاع کاملا تغییر کرده و خرید بلیت بسیار دشوار شده است؛ حتی در روزهای گذشته بسیاری از مسافران از افزایش نرخ کرایه‌ها در برخی خطوط از جمله تهران- اصفهان و تهران- شهرکرد خبر داده بودند. این در حالی است که آخرین بار ۲۶ اردیبهشت امسال با مصوبه ستاد تنظیم بازار، قیمت بلیت اتوبوس بین‌شهری ۲۹ درصد افزایش یافته بود.

    تایید افزایش قیمت بلیت اتوبوس بین شهری

    در این میان، به تازگی خبری منتشر شده که نشان می دهد، مسئولان برای حل این مشکل و معضل به راهکاری دست یافته اند. بر اساس این گزارش، «احمدرضا عامری» مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های مسافربری با تایید افزایش قیمت بلیت در برخی مسیر‌ها گفته است: در برخی مناطق کشور با هماهنگی مسئولان استانی، افزایش قیمت بلیت اتفاق افتاده است.

    اتفاقی که با تعجب مسافران مواجه شده است؛ چراکه رویه تغییر نرخ‌ها همچون سال‌های گذشته، در یکی دو هفته پایانی سال و همزمان با سفر‌های نوروزی بوده است. اما حالا اوضاع ظاهرا تغییر کرده است!

    مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های مسافربری دلیل این مساله را عدم صرفه اقتصادی حمل و نقل مسافری و کاهش تعداد اتوبوس‌ها عنوان کرده و گفته است: به‌ دلیل کاهش تعداد اتوبوس‌ها در برخی مناطق، مسئولان شهرستانی یا استانی در ستاد تنظیم بازار، برای رفاه حال مردم اقدام به افزایش نرخ‌ها کرده‌اند.

    عامری تصریح کرد: هرچند این اتحادیه در اوضاع کنونی، درخواستی برای افزایش نرخ‌ها ارائه نداده است و چنین خواسته‌ای ندارد، اما از حقیقت تورم موجود و افزایش هزینه‌ها نمی‌توان گذشت.

    این مقام صنفی همچنین بیان‌ داشته است: اکنون متوسط هزینه نفر- کیلومتر یک هزار و ۹۰۰ تومان است، این در حالی است که مطابق نرخ بلیت‌ها فقط ۴۰۰ تومان دریافت می‌شود و این فاصله بسیار است و سبب شده چرخ حمل و نقل مسافری با زیان بچرخد.

    بر اساس این گزارش، تغییرات قیمتی و افزایش نرخ بلیت‌های بین شهری اتوبوس‌ها به گونه‌ای رقم خورده است که به عنوان مثال، قیمت بلیت تهران به اصفهان از ۱۵۷ هزار به ۱۹۷ هزار و بلیت تهران به شهرکرد از ۱۹۷ هزار تومان به ۲۳۷ هزار تومان افزایش داشته است.

    این در شرایطی است که مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های مسافربری تاکید دارد: به‌ دلیل کاهش تعداد اتوبوس‌ها و برای رفاه حال مردم اقدام به افزایش نرخ‌ها شده است! به بیان دیگر، در هفته‌ و ماه های اخیر در اقدامی مشکوک، تعداد اتوبوس‌های بین شهری در برخی مسیر‌ها همچون اصفهان – تهران به شکل معناداری کاهش داشته تا در گام بعد و با استدلال رفاه حال مردم و بازگشت اتوبوس‌ها به ترمینال‌ها، نرخ بلیت‌ها گران و از جیب مردم هزینه شود. هرچند این مقام مسئول تاکید دارد اتحادیه تعاونی‌های مسافربری در شرایط فعلی درخواستی برای افزایش نرخ‌ها ارائه نداده است، اما به هر حال نرخ‌ها بالا رفته و برای مردمی که در تنگنای تورمی و اقتصادی و معیشتی قرار دارند و بسیاری از آن ها، افزایش حقوقشان تنها یک بار در سال است، حالا باید برای دومین بار در یک سال، نظاره گر افزایش قیمت بلیت‌های اتوبوس بین شهری باشند.

    در این وضعیت عجیب، مدیرکل دفتر حمل و نقل مسافر وزارت راه و شهرسازی به ایرنا گفته است: کارشناسان معتقدند با توجه به افزایش هزینه‌ها در ماه‌های گذشته، اینکه تعدیلی در نرخ بلیت‌ها اعمال شود امری طبیعی است، اما باید روال قانونی و اداری خود را طی کند تا شاهد سیر مستمر و ایمن اتوبوس‌ها در جاده‌ها باشیم. داریوش باقرجوان با تایید افزایش نرخ‌ها در برخی استان‌ها، اظهار داشت: این مهم با هماهنگی استانداری‌ها و از محل مصوبات استانداری و سازمان صنعت، معدن و تجارت همان استان انجام می‌شود.

    مشخص نیست، سرانجام افزایش قیمت‌های اشاره شده، قانونی است یا خیر؟! از یک سو تاکید می‌شود که روال قانونی و اداری افزایش نرخ‌ها باید طی شود و از سوی دیگر، بیان می‌شود که مسئولان شهرستانی یا استانی در ستاد تنظیم بازار موافقت کرده اند.