برچسب: آنفلوآنزا

به گزارش اقتصادران، ابتلا به آنفلوآنزا از سطح هشدار عبور کرده، براساس استانداردهای جهانی عبور سهم آنفلوآنزا از ۱۰ درصد بیماری‌های تنفسی به‌معنای ورود به وضعیت هشدار است، اما آن‌طورکه مقامات وزارت بهداشت اعلام کرده‌اند این عدد اکنون به حدود ۲۴ درصد رسیده و به‌تعبیر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت: «بیش از دو برابر حد هشدار نظام سلامت» جامعه گرفتار این ویروس شده است، ویروسی که حالا با جهش جدید خود قربانی هم می‌گیرد.

سویه جدید H۳N۲ با واکسن هم غریبه است

ویروس آنفلوآنزایی که امسال شیوع پیدا کرده یک جهش جدید است یا حداقل این سویه تا قبل از این شیوع زیادی نداشته، برای همین هم نه سیستم ایمنی بدن‌ها در برابر آن ایمنی ایجاد می‌کند و نه واکسن‌های موجود می‌توانند ایمنی بدن را درمقابل این ویروس به سطح مطلوب برسانند؛ قبل‌تر هم سیدعلیرضا ناجی، ویروس‌شناس گفته بود که: «بیشترین گونه‌ای که از نوع آنفلوآنزای A در نحیط گردش داشت، H۱N۱ بود و به‌طور کلی جمعیت‌ها نسبت به گونه H۳N۲ ایمنی خاصی نداشتند. اکنون که این گونه برگشته است تغییرات جدید زیادی نیز در آن رخ داده و باعث شده آنفلوآنزا بسیار افزایش یابد.»

به‌گفته ناجی سویه‌ی H۳N۲ آنفلوآنزا شدیدتر از H۱N۱ بوده و مقابله با آن سخت‌تر است و در حال حاضر نیز همین اتفاق در حال رخ داده، این ویروس ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند خیلی سریع و شدید، سیستم ایمنی‌ای را که قبلاً با این نوع ویروس (H۳N۲) برخوردی نداشته، دور بزند، همچنین حتی اگر فرد واکسن هم تزریق کرده باشد، ممکن است واکسن در برابر این نوع ویروس محافظت مناسبی ایجاد نکند، به‌همین دلیل هم گسترش ویروس H۳N۲ در تمام کشورها بسیار زیاد شده است.

از مرگ‌ومیر ۱۱۵ نفره تا شهرهایی با شیوع فراتر از حد هشدار

آنفلوآنزا با سویه‌ی جدید خود افراد را یکی پس از دیگری مبتلا می‌کند، به گفته مسئولان وزارت بهداشت بیشترین گروه در معرض خطر، کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۴ سال هستند و در بعضی از شهرها وضعیت ابتلا به این بیماری چند برابر حد هشدار رسیده است، برای همین هم طی یکی دو هفته گذشته مسئولان تلاش کردند با تعطیلی مدارس زنجیره ابتلا به بیماری را قطع کنند، آنطورکه وزارت بهداشت گزارش داده استان‌های  گلستان، قزوین، هرمزگان، سیستان‌ و بلوچستان (زاهدان)، خوزستان (اهواز)، تهران، کرمانشاه و همدان بیشترین میزان درگیری با آنفلوانزا را دارند.

اما با شیوع هرچه بیشتر ویروس کار از ابتلا به بیماری گذشته و حالا گزارش‌ها نشان می‌دهد موارد مرگ‌ومیر هم در حال افزایش است، به‌گفته‌ی علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت: «از ابتدای موج امسال تاکنون، حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ مورد فوت منتسب به آنفلوانزا در کشور گزارش شده که عمده این موارد مربوط به سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماری‌های مزمن، نقص ایمنی، سرطان و بیماری‌های تنفسی بوده است.»

بعید نیست کرونا برگشته باشد

اگرچه مقامات وزارت بهداشت در گزارش‌های خود سهم عمده این ابتلاها و مرگ‌ومیرها را به‌دلیل شیوع سویه‌ی جدیدی از ویروس آنفلوآنزا می‌دانند اما حالا زمزمه‌هایی درباره شیوع ویروس کشنده کرونا هم شنیده می‌شود، ویروسی که یک‌زمان جان هزاران نفر را گرفت؛ البته شاید یکی از دلایل این گمانه‌زنی نبود آمارها و اطلاعات دقیق‌تر از وضعیت موجود باشد، پرسی این است، آیا آزمایش‌های لازم از افراد مبتلا یا فوت شده گرفته می‌شود که به‌درستی بتوان تشخیص داد علت فوت ابتلا به کدام ویروس است؟

درهمین‌باره حمید سوری، استاد اپیدمیولوژی و مدرس بین‌المللی سلامت  می‌گوید: «گزارش فوت ده‌ها نفر از هموطنان که توسط وزارت بهداشت اعلام شده، نگرانی‌ها در مورد بازگشت اپیدمی تهدید کننده دیگری را تشدید کرده است.»

او این پرسش را مطرح می‌کند: «با توجه به توزیع جمعیتی مبتلایان وجود آنفولانزا A قطعی به‌نظر می‌رسد، اما با توجه به عدم نظام مراقبت ژنومیک در ایران، می‌توان مدعی شد که تمامی موارد ابتلا یا مرگ ناشی از کرونا نیست؟»

امکان ابتلای همزمان به کرونا و آنفلوآنزا

سوری بیان می‌کند: «در زمستان ویروس آنفلوآنزا فعال‌تر می‌شود و برخلاف کووید-۱۹ که از الگوی فصلی تبعیت نمی‌کند رخداد این اپیدمی را می‌توان قطعی دانست. اما آیا وزارت بهداشت درباره اطلاعات افراد واکسینه شده امسال علیه آنفلوآنزا گزارشی منتشر کرده است؟ آیا آمار رسمی وزارت بهداشت شامل همه موارد ابتلاست یا فقط موارد ثبت‌شده در مراکز درمانی؟ چراکه بسیاری از بیماران ممکن است در خانه درمان شوند و در آمار نیایند.»

او ادامه می‌دهد: «گزارش‌ها از غالب شدن سوش H۳N۲ خبر می‌دهند، اما هنوز مشخص نیست آیا سایر زیرگونه‌های آنفلوآنزا نیز در گردش هستند و سهم آن‌ها چقدر است؟ برخلاف سال‌های گذشته، این‌بار کودکان ۵ تا ۱۴ سال بیشترین سهم ابتلا را دارندف چرا الگوی ابتلا تغییر کرده و چه عواملی باعث آسیب‌پذیری بیشتر کودکان شده است؟ لذا اپیدمی فعلی در ایران ممکن است ترکیبی از آنفلوآنزا نوع A و کووید-۱۹ باشد، زیرا امکان ابتلای همزمان (coinfection) وجود دارد و علائم این دو بیماری بسیار مشابه‌اند که تشخیص و گزارش را دشوار می‌کند.»

این اپیدمیولوژیست می‌گوید: «هر دو بیماری با تب، سرفه، بدن‌درد، گلودرد و خستگی بروز می‌کنند. این شباهت باعث می‌شود بسیاری از موارد کووید-۱۹ به‌عنوان آنفلوآنزا ثبت شوند یا بالعکس. فرد می‌تواند همزمان به‌ویروس کرونا و آنفلوآنزا مبتلا شده باشدف این حالت باعث شدت بیشتر علائم و افزایش خطر بستری می‌شود.»

به گزارش اقتصادران، تهران ۱۸ روز است در آلودگی غرق شده، مرگ‌ومیر ۲۰ درصد افزایش یافته و با شیوع آنفلوآنزا، خطرات جدی برای سلامت مردم ایجاد شده است؛ کارشناسان، اجرای ناقص قوانین و نبود اقدامات عملی را عامل اصلی این بحران می‌دانند.

آمار‌های شورای اسلامی شهر تهران از افزایش ۲۰درصدی مرگ‌ومیر مرتبط با آلودگی هوا در همین دو هفته خبر می‌دهند؛ عددی تکان‌دهنده که عمق بحران را روشن‌تر می‌کند، اما همچنان نه در سیاست‌گذاری‌ها تحرک تازه‌ای دیده می‌شود و نه در میدان عمل، اقدامی درخور بزرگیِ فاجعه صورت می‌گیرد.

تهران این روز‌ها در وضعیتی گرفتار شده است که کارشناسان آن را «تشدید چرخه مرگ خاموش» توصیف می‌کنند؛ چرخه‌ای که حالا با هم‌زمانی شیوع گسترده آنفلوآنزا ضرب‌آهنگی سریع‌تر و خشن‌تر گرفته است.

پزشکان هشدار می‌دهند ترکیب ذرات آلاینده با ویروس آنفلوآنزا، ریه‌ها را آسیب‌پذیرتر کرده و شدت علائم این بیماری را در گروه‌های حساس، دو تا سه برابر افزایش داده است؛ بیمارستان‌ها می‌گویند مراجعات تنفسی در همین مدت رشد معناداری داشته، اما پاسخ سیاستی متناسب هنوز از راه نرسیده است. مدارس، ادارات و حمل‌ونقل عمومی همچنان همان روال معمول را دنبال می‌کنند؛ گویی بحران فقط در گزارش‌ها وجود دارد، نه در هوایی که میلیون‌ها شهروند هر روز به ریه‌هایشان می‌کشند، این تناقض میان شدت بحران و سستی واکنش‌ها، به پرسش بزرگ این روز‌های تهران تبدیل شده است: چه‌زمانی قرار است کسی مسئولیت این وضعیت را جدی بگیرد؟

تهران در حالی روز‌های ممتد آلودگی را تجربه می‌کند که سازوکار‌های کنترل آلودگی از نوسازی ناوگان فرسوده گرفته تا توسعه حمل‌ونقل پاک، مدیریت منابع انتشار، پایش سخت‌گیرانه صنایع و حتی شفافیت در اعلام داده‌ها نه‌تنها پیشرفتی نداشته، بلکه برخی از آنها عملاً متوقف شده‌اند، نتیجه آن، شهری است که در نیمه آذر نه آسمانی آبی دارد، نه چشم‌اندازی روشن برای تغییر. شهروندان در این میان تنها تماشاگرانی هستند که هر روز آمار‌های تلخ‌تری می‌شنوند و هر شب با امیدی کمتر به فردای پاک‌تر چشم می‌دوزند.

آلودگی هوا در تهران به‌جای آنکه یک موضوع اولویت‌دار ملی باشد، تبدیل به مسئله‌ای «رهاشده» شده است؛ بحرانی که هر سال تکرار می‌شود، اما هر سال با واکنشی کوچک‌تر و کم‌اثرتر.

الهه موحدی، کارشناس محیط زیست، درباره این وضعیت می‌گوید: چند سال پیش، بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس درباره روند اجرای قانون هوای پاک آب پاکی را روی دست همه ریخت و به جامعه هشدار داد که با توجه به اجرای ضعیف این قانون، نباید انتظار آسمانی آبی داشت. کارشناسان این مرکز تأکید کرده بودند که دستگاه‌های اجرایی، در مجموع، عملکردی ضعیف تا متوسط در اجرای قانون هوای پاک و آیین‌نامه فنی آن داشته‌اند و تا زمانی که این رویه ادامه پیدا کند، نمی‌توان به بهبود کیفیت هوا یا تحقق هوای پاک امیدوار بود.

به‌گفته او، امروز همان پیش‌بینی‌ها به واقعیت تبدیل شده و بخش‌های وسیعی از کشور زیر لحافی از آلودگی فرو رفته است.

این کارشناس یادآوری می‌کند: همان قانونی که در سال ۱۳۹۶ تصویب شد، مرکز پژوهش‌های مجلس در سال ۱۴۰۰ اعلام کرد از میان ۵۶ ماده قانون و آیین‌نامه فنی آن، اجرای ۲۲ ماده ضعیف، ۱۷ ماده متوسط و تنها ۱۷ ماده مطلوب ارزیابی شده است.

او اضافه می‌کند: قانون هوای پاک تنها قانونی نیست که سر از کشوی میز‌ها درآورده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد از سال ۱۳۵۴ تاکنون بیش از ۴۰ قانون و مصوبه مرتبط با آلودگی هوا در نهاد‌های مختلف تصویب شده‌اند؛ قوانینی که اگر به‌درستی اجرا شده بودند، وضعیت امروز کشور این‌گونه نبود.

به‌گفته موحدی، سوخت بی‌کیفیت از متهمان اصلی آلودگی هواست و این روز‌ها مازوت‌سوزی در صنایع و نیروگاه‌ها بلای جان بسیاری از شهر‌ها شده است.

او تأکید می‌کند: سوزاندن سوخت‌های مایع مانند گازوئیل و مازوت به‌تنهایی عامل آلودگی نیست، بلکه نبود فناوری‌های کنترل آلودگی در نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و واحد‌های صنعتی موجب تشدید این وضعیت شده است.

این کارشناس آلودگی هوا توضیح داد: اختلاف مازوت کم‌گوگرد و پرگوگرد در میزان تولید دی‌اکسید گوگرد است که در نوع کم‌سولفور پایین‌تر است؛ اما میزان تولید ذرات معلق اولیه در هر دو نوع یکسان است و تنها در مازوت کم‌سولفور، مقدار ذرات معلق ثانویه کمتر است.

او ادامه داد: برای هر دو نوع مازوت، خروجی واحد‌های صنعتی باید به فیلتر‌هایی مجهز شود که اکسید‌های نیتروژن (NOx) و ذرات معلق را کنترل کنند.

به‌گفته او، برای مهار NOx به سیستم کاتالیستی نیاز است؛ فناوری‌ای که در هیچ‌یک از واحد‌های صنعتی کشور وجود ندارد، با این حال، حداقل کاری که می‌توان انجام داد، نصب فیلتر‌های کاهش ذرات معلق در زمان مازوت‌سوزی است.

موحدی، سازمان محیط زیست را مسئول کنترل فرایند فیلتراسیون می‌داند و تأکید می‌کند ساخت فیلتر ذرات معلق پیچیدگی خاصی ندارد و از نظر فناوری قابل دسترسی است.

وی توضیح داد: اگر قرار بر استفاده از سامانه‌های پیشرفته حذف اکسید نیتروژن باشد، فناوری آن دشوارتر است، اما فیلتر‌های پارچه‌ای، الکتروفیلتر‌ها و نمونه‌های مشابه در کشور موجود است و تنها نظارت و پیگیری برای اجرای آنها لازم است.

او یادآوری کرد: چهار سال پیش، خسارت آلودگی هوا برای کل کشور سالانه ۱۹ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود و حالا با افزایش حجم آلودگی، قطعاً این خسارت‌ها نیز رشد یافته است.

موحدی تأکید می‌کند که این هزینه‌های سنگین نشان می‌دهد دستیابی به هوای پاک چه‌اندازه اهمیت دارد؛ بااین‌حال پرسش جدی این است که چرا وضعیت کشور هر روز بدتر می‌شود.

به گزارش اقتصادران، «قباد مرادی» رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در پاسخ به این سوال که آیا ابتلا به کووید-۱۹ با علائم حاد تنفسی افزایش یافته است؟ گفت: وزارت بهداشت یک نظام رصد عفونت‌های تنفسی دارد، این نظام رصد تنفسی طی دو، سه هفته اخیر نشان می‌دهد که ابتلا به کووید نسبت به آنفولانزا بیشتر شده است. به نظر می‌رسد ۴ تا ۵ درصد عفونت‌های تنفسی سرپایی، کووید باشد.

وی با اشاره به علائم این بیماری افزود: علائم آن خیلی شدید نیست و بیماری تقریباً بومی است. نه تنها در ایران، بلکه در دنیا به نظر می‌رسد که همین‌طور است؛ یعنی کووید به آن شکل نیست که مردم از آن خاطره دارند، بلکه یک عفونت تنفسی معمول بین مردم است.

مرادی با بیان رصدهای صورت گرفته از سوی وزارت بهداشت برای شناسایی موارد ابتلا به کرونا گفت: طبق رصدهای وزارت بهداشت باید گفت کووید انتشار دارد. در چهار، پنج ماه گذشته، در میان اغلب عفونت‌های تنفسی نسبت آنفولانزا به کووید بیشتر بود.

او اضافه کرد: اما در حال حاضر آنفولانزا کمتر می‌شود و تا حدودی نیز به دلیل گرمای هوا، طبیعی است. ویروس آنفولانزا هرچه هوا گرم‌تر شود، شرایط رشد و تکثیر و انتشارش کمتر می‌شود، اما ویروس کرونا در این دما هم می‌تواند خوب فعالیت کند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت تصریح کرد: بنابراین کمی موارد کرونا در این زمان از سال بیشتر است. به افرادی ممکن است سیستم ایمنی ضعیف داشته باشند، توصیه می‌کنیم به‌خصوص برای حضور در تجمعات، آداب بهداشتی و نکات پیشگیری از عفونت‌های تنفسی را رعایت کنند.

به گزارش اقتصادران، قباد مرادی  درباره وضعیت رصد و پایش بیماری‌های تنفسی گفت: رصد بیماری‌های تنفسی، یکی از برنامه‌های وزارت بهداشت است که با چند شیوه مختلف اجرا می‌شود. فصل سرد سال، شرایطی مساعد برای زیست ویروس‌هایی است که عامل بیماری تنفسی محسوب می‌شوند. علاوه بر شرایط مساعد برای زیست ویروس‌ها، مردم به دلیل مصون ماندن از سرما در مکان‌های سرپوشیده حضور دارند که شرایط را برای انتقال ویروس فراهم می‌کند.

وی درباره وضعیت بیماری‌های تنفسی در ایران گفت: در حال رصد وضعیت بیماری‌های تنفسی هستیم. نتایج رصد بیماری‌ها تنفسی بیان می‌کند که میزان ویروس سرماخوردگی زیاد است و همچنین آنفلوآنزا روند افزایشی را سپری می‌کند. الگوی روند افزایشی آنفلوآنزا در کشور مانند سال‌های  پیش از پاندمی کرونا است.

سرپرست مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت تصریح کرد: بیماری‌های تنفسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا در اوایل آذر ماه تا حدودی در حال افزایش است. بررسی مقابله‌ای وضعیت این بیماری با سال‌های گذشته بیانگر این است که این بیماری‌ها روند طبیعی خود را سپری می‌کنند.