به گزارش اقتصادران، با وجود نااطمینانیها هر روز شاهد کاهش صفوف فروش در بازار و حتی ورود نقدینگی هرچند به صورت خرد در بازار سهام هستیم. هر روز دلایل مختلفی برای سرخ پوشی بازار مطرح میشود اما مهمترین دلیل سرخ پوشی بازار را میتوان شرایط سیاسی و اخبار ناشی از جنگ دانست. در اصل سهامداران در چنین شرایطی با احتیاط و ترس بیشتر دست به معامله می زنند و همین عامل باعث شده که بازار رخت سرخ بر تن کند.
هرچند بازار از تنشهای شدید هفتههای گذشته فاصله گرفته، اما نبود چشمانداز روشن نسبت به متغیرهای کلان اقتصادی، سیاستهای ارزی، نرخ بهره و آینده سودآوری شرکتها باعث شده معاملهگران ترجیح دهند با احتیاط بیشتری عمل کنند. در چنین شرایطی، سهامداران حقیقی بیش از گذشته به سمت نقد کردن سهام خود گام بر میدارند و همین موضوع فشار فروش را در بازار افزایش میدهد.از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات و ادامه خروج پول حقیقی، نشانهای از ضعف تقاضا در بازار به حساب میآید. در حالی که طی هفتههای اخیر وعدههای مختلفی برای حمایت از بورس مطرح شده، فعالان بازار عقیده دارند این اقدامات هنوز نتوانسته اعتماد از دست رفته سرمایهگذاران را احیا کند. تا زمانی که جریان نقدینگی جدید و قدرتمند وارد بازار نشود، هرگونه رشد مقطعی میتواند با افزایش عرضه و شناسایی سود کوتاهمدت متوقف شود.
از سوی دیگر برخی از تحلیلگران عقیده دارند افتهای اخیر موجب ارزندگی بخشی از سهام شده است، اما همچنان نبود محرک قدرتمند برای تغییر انتظارات سرمایهگذاران مانع شکلگیری تقاضای پایدار است. به گفته این گروه از کارشناسان، بازار در انتظار انتشار گزارشهای عملکرد شرکتها، شفافتر شدن سیاستهای اقتصادی و کاهش ریسکهای سیاسی است تا بتواند از وضعیت رکودی فعلی فاصله بگیرد.
بازار از دریچه معاملات
معاملات بورس در دومین روز کاری هفته، یعنی یکشنبه ۲۸ تیرماه، در مقایسه با معاملات روزهای اخیر خود از میزان سرخ پوشی خود کاست و روندی بهتر برای سرمایهگذاران به نمایش گذاشت. نگاهی به روند حرکتی شاخصهای اصلی بازار نشان میدهد که با وجود پافشاری برخی از فروشندگان بر مواضع خود، ترجیح خریداران برای ورود به قیمتهای جذابتر، از شدت ریزشها کاسته و بازار را به سمت تعادل نسبی هدایت کرده است.
در پایان معاملات روز یکشنبه، شاخص کل بورس با کاهش ۲۱ هزار و ۷۹۸ واحدی مواجه شد. این افت که معادل ۰.۴۶ درصد از ارتفاع دماسنج اصلی بازار بود، شاخص کل را در سطح ۴ میلیون و ۷۵۵ هزار واحدی مستقر کرد. در همین حال، شاخص کل هموزن نیز با افت خفیف یک هزار و ۲۰۳ واحدی مواجه شد. این کاهش معادل ۰.۰ درصد بود و شاخص هموزن را در ارتفاع یک میلیون و ۳۰۱ هزار واحد نگه داشت. تحلیلگران بازار عقیده دارند محدود شدن میزان ریزش هر دو شاخص اصلی نسبت به روز کاری گذشته، فرضیه کاهش رفتارهای هیجانی را تقویت میکند. هرچند که حضور فروشندگان در معاملات بازار همچنان غیرقابل انکار است، اما کاهش شیب ریزش شاخصها ثابت کرد که بازار سرمایه در حال فاصله گرفتن از فاز هراس و ورود به مرحله تصمیمگیریهای عقلانیتر است.
یکی از برجستهترین و امیدوارکنندهترین روندهای بازار طی روز اخیر، شکستن قفل سنگین صفهای فروش در بسیاری از صنایع کلیدی بود. تعدادی از نمادهای شاخصساز و موثر که در جریان معاملات روز شنبه در صفوف فروش طولانی بلوکه شده بودند، در این روز با افزایش حجم تقاضا و بالا رفتن گردش معاملاتی، جان دوبارهای گرفتند. این تغییر جهت معاملاتی نهتنها به خروج آنها از صفهای فروش منجر شد، بلکه خریداران فعال موفق شدند قیمت پایانی برخی از این نمادها را تا محدوده مثبت دامنه نوسان بالا بکشند.
در پایان معاملات، این روز، ۴۳۶ نماد در محدوده مثبت تابلوی معاملات بسته شدند و در نقطه مقابل، ۳۵۲ نماد با کاهش قیمت و چراغ قرمز به کار خود پایان دادند. همچنین بررسی صفوف نشان میدهد که تعداد صفهای خرید به ۲۱۷ نماد رسید، در حالی که تنها ۱۴۲ نماد در صف فروش باقی ماندند. مقایسه این آمار با روزهای گذشته، بهبود چشمگیر در ساختار عرضه و تقاضا و بازگشت تعادل به روند معاملات را تایید میکند.
یکی دیگر از متغیرهای کلیدی بورس تهران در روز یکشنبه، جهش قابل توجه ارزش معاملات خرد بود. بر اساس بررسی دادههای آماری، ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی با ثبت یک جهش محسوس به رقم ۲۷ هزار و ۲۱۱ میلیارد تومان (همت) رسید. مقایسه این رقم با ارزش معاملات ۱۵ هزار و ۸۸ میلیارد تومانی روز شنبه، از رشد چشمگیر و پرسرعت ارزش دادوستدها حکایت دارد.
با وجود این جهش معاملاتی و بهبود نقدشوندگی، بررسیهای تاریخی نشان میدهد که بورس تهران هنوز با دوران اوج و روزهای طلایی خود فاصله دارد. نگاهی به پرونده هفتههای گذشته نشان میدهد که سقف ارزش معاملات خرد بازار از مرز ۵۴ هزار میلیارد تومان نیز فراتر رفته بود.
بدینترتیب، رقم ۲۷ همتی ثبتشده در روز یکشنبه، عملاً معادل نیمی از روزهای پررونق بورس است؛ واقعیتی که اثبات میکند هرچند جریان نقدشوندگی بازار نسبت به روزهای رکود اخیر احیا شده است، اما برای بازگشت به فاز رونق مستمر و همهجانبه، بازار سرمایه نیازمند ورود جریانهای نقدی تازهنفسی است که فعلاً در بیرون از تالار شیشهای نظارهگر اوضاع هستند.
تداوم خروج پول حقیقی
علیرغم پدیدار شدن نشانههای تعادل و بهبود نسبی در ساختار خرد معاملات، بررسی جریان ورود و خروج نقدینگی نشان میدهد که سهامداران حقیقی همچنان استراتژی خروج یا کاهش ریسک سبد سرمایهگذاری خود را دنبال میکنند. در جریان معاملات روز یکشنبه، روند خروج سرمایه حقیقی از بازار سهام متوقف نشد و در مجموع ۲ هزار و ۷۲۸ میلیارد تومان پول حقیقی از جریان معاملات سهام خارج گردید.
همزمان با خروج سرمایه از بازار سهام، صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت نیز که معمولاً به عنوان پناهگاهی در روزهای نوسانی شناخته میشوند، از این موج خروج بینصیب نماندند؛ بهطوریکه این صندوقها با خروج ۸۹۱ میلیارد تومان نقدینگی مواجه شدند. این خروج همزمان ممکن است نشاندهنده ترجیح بخشی از بازیگران بازار برای نقد نگه داشتن منابع مالی یا انتقال آن به بازارهای موازی باشد.
با تمام این اوصاف، در بخش سفارشهای ثبتشده بر روی تابلو، علائم مثبتی از بازگشت خریداران به چشم میخورد. در پایان روز کاری یکشنبه، ارزش سفارشهای خرید فعال در سیستم معاملاتی به ۲ هزار و ۵۶۸ میلیارد تومان رسید. این در حالی بود که ارزش سفارشهای فروش ثبتشده در سطح ۲ هزار و ۲۲۴ میلیارد تومان متوقف شد.
ارزش سفارشهای خرید از سفارشهای فروش، هرچند با اختلاف نه چندان زیاد، نشاندهنده نوعی برتری نسبی تقاضا در ساعات پایانی معاملات است. این موازنه جدید در کفه عرضه و تقاضا و نزدیک شدن تدریجی این دو نیرو به یکدیگر، میتواند به عنوان مهمترین پیشران و نشانه برای بازگشت آرامش و تعادل تدریجی به فضای معاملات در روزهای پیشرو تلقی شود. باید منتظر ماند و دید آیا این بهبود نسبی در روزهای آتی به یک روند صعودی پایدار تبدیل خواهد شد یا خیر.
نظرات کاربران (۰)