• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : Tuesday - 18 June - 2024
0
وحید شقاقی شهری:

از ماه‌های آینده تورم‌ ماهانه در ایران افزایش می‌یابد / دولت سیزدهم در کنترل ناترازی‌های اقتصادی تعلل کرد

  • کد خبر : 14749
  • 13 خرداد 1403 - 9:41
از ماه‌های آینده تورم‌ ماهانه در ایران افزایش می‌یابد / دولت سیزدهم در کنترل ناترازی‌های اقتصادی تعلل کرد
یک اقتصاددان گفت: دولت سيزدهم در بحث كنترل ناترازي‌هاي اقتصاد ايران تعلل كرد. اقتصاد ايران امروز با مجموعه‌اي از تاترازي‌ها شامل ناترازي‌هاي آب، گاز، صندوق‌هاي بازنشستگي، برق، بنزين، فرونشست زمين و ناترازي بانك‌ها مواجه است. اين‌ها مجموعه‌اي از ناترازي‌هاي اقتصاد كلان است كه مدام بر آنها افزوده مي‌شود.

به گزارش اقتصادران، وحید شقاقی شهری در روزنامه تعادل نوشت:

اقتصاد ایران در دهه ۹۰ با شرایط سخت تحریمی مواجه شد و عملا فشار سنگین تحریم‌های اقتصادی در کنار عدم هماهنگی‌هایی که در داخل ساختار حکمرانی اقتصادی کشور وجود داشت، باعث شد دهه‌ای همراه با عملکرد اقتصادی نامناسب طی شود. رشد اقتصادی زیر یک درصد و میانگین تورم هم ۲۷ درصد ثبت شد. در کنار این موارد رشد استهلاک سرمایه‌ای، سرمایه‌گذاری هم پیشی گرفت و ایران وارد فاز فرسودگی در اقتصاد و زیرساخت‌های اقتصادی شد. در یک چنین شرایطی‌، اقتصاد ‌ایران وارد دهه ۱۴۰۰ شد، دهه‌ای که تحریم‌ها در آن همچنان ادامه دارد و آینده روشنی از بحث حل تحریم‌ها متصور نیست. دولت سیزدهم هرچند مانند هر دولت دیگر تصمیمات مثبت و منفی زیادی داشت اما در حوزه اقتصاد عملکرد قابل دفاعی از این دولت ثبت نشد‌. میانگین تورم در این دولت به دو برابر بلندمدت افزایش یافت.

میانگین تورم در سه ساله اخیر به بالای ۴۰ درصد رسید. در حالی که تورم میانگین برای اقتصاد ایران ۲۰ درصد بود! البته امریکا به واسطه جنگ اوکراین و روسیه، از شدت تحریم‌های نفتی ایران کاست و همین مساله موجب شد صادرات نفت ایران تا حدودی راحت‌تر شود، به‌طوری که در دولت سیزدهم صادرات نفت، حتی ارقام بالای ۱.۵ میلیون بشکه‌ای را ثبت کرد. اما نباید فراموش کرد این روند نه به دلیل راهبردهای ایران، بلکه ناشی از مدیریت بازار نفت پس از مناقشه روسیه و اوکراین رخ داد. امریکا آوانس‌هایی به ایران و ونزوئلا داد تا بازار نفت بیش از این نوسانی نشود. این روند ادامه‌دار نخواهد بود در نوامبر ۲۰۲۴ و آبان ۱۴۰۳ انتخابات امریکا هم برگزار می‌شود. هنوز هم ابهاماتی در خصوص انتخابات امریکا وجود دارد و مشخص نیست آیا ترامپ امکان حضور در انتخابات را به دلیل دادگاه‌های اخیر و محکومیت ترامپ خواهد داشت یا نه؟

بنابراین ابهامات انتخابات امریکا هم به عاملی برای افزایش نااطمینانی در اقتصاد ایران بدل شده است. دولت چهاردهم در شرایطی باید سر کار بیاید که ناترازی‌های کلان اقتصاد ایران افزایش یافته است. دولت سیزدهم در بحث کنترل ناترازی‌های اقتصاد ایران تعلل کرد. اقتصاد ایران امروز با مجموعه‌ای از تاترازی‌ها شامل ناترازی‌های آب، گاز، صندوق‌های بازنشستگی، برق، بنزین، فرونشست زمین و ناترازی بانک‌ها مواجه است. این‌ها مجموعه‌ای از ناترازی‌های اقتصاد کلان است که مدام بر آنها افزوده می‌شود. در حوزه‌های دیگری ناترازی‌های نوظهور هم افزوده می‌شود. بنابراین نخستین چالش دولت بعدی، نحوه مواجهه با مساله ناترازی اقتصاد کلان است.

دیگران خوانده‌اند، شما نیز بخوانید...
اصلاح قانون بیمه بیکاری یا کلاهبرداری از کارگران؟

در مجموع تحریم‌ها هنوز بر اقتصاد ایران سایه افکنده و نحوه حل مشکل تحریم‌ها، یکی از چالش‌های مهم دولت بعدی خواهد بود. اقتصاد ایران طی ۷ سال مستمر تورم‌‌های بالا را تجربه می‌کند. در هیچ برهه تاریخی در ایران، ۷ سال مداوم تورم بالا و دو برابر میانگین بلندمدت تجربه نشده است. تداوم تورم‌های بالا هر روز افق زندگی و معیشت را برای ایرانیان تاریک تاریک‌تر می‌کند. ادامه تورم‌های بالا، هم معیشت خانوارها را و هم آینده جوانان ایرانی را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند. ادامه این روند تبعاتی چون کاهش ازدواج، فرزندآوری، افزایش هزینه‌های بهداشتی و سایر معضلات را در پی دارد. لذا حل مساله تورم اولویت جدی دولت آینده باید باشد. دولت سیزدهم اما به هشدارهای کارشناسی توجه نکرد و مسیر غلطی را در پیش گرفت. دولت سیزدهم صرفا تلاش می‌کرد با تکیه بر سیاست‌های پولی تورم را مهار کند، هرچند در کوتاه‌مدت برخی توفیق‌های مقطعی هم شکل گرفت، اما مشخص بود صرفا با تکیه بر سیاست‌های پولی نمی‌توان تورم را کنترل کرد.

لذا دوباره از ماه‌های آینده تورم‌های ماهانه در ایران افزایش می‌یابد. چالش بعدی هم سیاست‌های ارزی کشور است. بانک‌ مرکزی سیاست‌های ارزی را در پیش گرفت اما یادمان باشد این سیاست‌های تثبیت هم به خروج سرمایه انجامید و هم باعث توزیع رانت کلانی شد. اگر قرار است این سیاست‌های تثبیت ارزی در دولت آینده هم تداوم یابد باید الزامات سیاست‌های تثبیت اجرایی شود. سیاست‌هایی مانند حاکمیت ریال، جلوگیری از قاچاق و جلوگیری از خروج سرمایه و… باید مدنظر قرار بگیرد. از ابتدا مشخص بود، اجرای سیاست‌های تثبیت ارزی بدون توجه به الزامات ضروری، نتیجه بخش نیست‌. تبعات این سیاست‌ها امروز قابل مشاهده است، هم خروج سرمایه از کشور شدت گرفته، هم کسری تجاری غیر نفتی بیشتر شده، هم رانت کلانی توزیع شده است. تازه مدتی است سر بانک مرکزی به سنگ خورده و کارهای جانبی برای بهبود وضعیت در دستور کار قرار گرفته است. مثلا اجازه داده شده یک مرکز ارز ترجیحی برای صادرکنندگان خرد ایجاد شود.

دیگران خوانده‌اند، شما نیز بخوانید...
قیمت جهانی طلا در مسیر تغییر؟

اما لازم است به موارد دیگری هم اشاره شود. همواره بخش کشاورزی ایران رشد‌های بالای ۴درصدی داشت. از سال ۱۴۰۰ بخش کشاورزی ایران که یکی از بخش‌های مولد اقتصاد ایران بوده از کار افتاده است. طی سه سال اخیر مدام رشد منفی در این بخش مشاهده می‌شود هم به دلیل مشکلات آبی و هم کمبودهای مرتبط با تجهیزات و تکنولوژی‌های بخش کشاورزی در ایران آسیب دیده است. دولت بعدی باید برای احیای بخش کشاورزی برنامه‌های جامعی داشته باشد. از سوی دیگر کشورهای منطقه مثل عربستان، امارات، حتی عمان و قطر و… متوجه شده‌اند در سال‌های آینده اقتصاد متکی به نفت پاسخگو نخواهد بود، بنابراین مدل‌های اقتصاد غیرنفتی را پیاده‌سازی می‌کنند. اما در ایران هنوز یک مدل اقتصاد غیرنفتی ارائه و پیاده‌سازی نشده است.

ایران هم به دلیل تحریم‌ها و هم به دلیل ضرورت‌های منطقه‌ای باید برای اقتصاد بدون نفت برنامه‌ریزی کند. این موارد مجموعه‌ای از مهم‌ترین چالش‌هایی است که دولت آینده با آن دست به گریبان است. جدای از این موارد، گزاره‌های دیگری چون کاهش قدرت خرید، افزایش فقر، شکاف طبقاتی و… هم پیش روی دولت چهاردهم است. کارنامه دولت سیزدهم در حوزه اقتصاد روشن نیست، هرچند اقدامات معدودی هم در دولت قبل صورت گرفت. اقداماتی چون کنترل موسسات مالی و بانک‌های پرریسک، تلاش برای بهبود کسب و کار، اصلاح نظام مالیاتی و… ازجمله اقدامات مثبت دولت سیزدهم بود. البته دولت سیزدهم خطاهای جدی هم داشته است. مهم‌ترین آنها، تعلل دولت سیزدهم در حوزه اصلاح ناترازی‌ها بود که دولت قبلی تلاشی برای بهبود آن نکرد.

لینک کوتاه : http://www.eghtesadran.com/?p=14749

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

برچسب ها